OCR Interpretation


Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, August 19, 1905, Image 5

Image and text provided by University of Illinois at Urbana-Champaign Library, Urbana, IL

Persistent link: https://chroniclingamerica.loc.gov/lccn/sn83045747/1905-08-19/ed-1/seq-5/

What is OCR?


Thumbnail for 5

Wieści z Ojczyzny.
pamiątki po bohaterze.
Niedaleko Chęcin, w powiecie
włoszczowskim, w okolicy lesi
stej, leży starożytna wieś Czarn
ca, kolebka i mogiła jednego z
bohaterów naszej przeszłości,
który nietylko był wielkim wojo
wnikiem, lecz i jako obydatel bez
skazy przyszedł do nieśmiertelno
ści. Bohaterem tym — Stefan
Czarniecki, pogromca Szwedów,
zbawca Rzeczypospolitej, niezró
wnany partyzant i wódz, praw
dziwy sługa ojczyzny, co "nie z
soli, ani z roli, ale z tego co bo
li". urósł na olbrzyma dziejowe
g0\
Urodził się on w roku 1599 we
wsi rodzinnej Czarnca, a więc
przed sześciu laty minęło trzech
setlecie tego dnia, o którym nikt,
zdaje się, społeczeństwu należy
cie nie przypomniał.
Nie tylko urodził się w Czarn
cy, lecz i tara wywczasu zażywał
w rzadkich w swem życiu przer
wach pomiędzy służbą żołnierską,
oraz tamże złożono jego szczątki
śmiertelne. Umarł Czarniecki, jak
wiadomo, w lutym 1665 r,» Wra
cając do domu z bitwy pod Sta
wiszczami, w której odniósł ra
nę. Zwłoki na razie odwieziono
do Warszawy, skąd jednak wkró
tce sprowadzone były do Czarncy
i tam w grobach rodziny Czarnie
ckich pochowane.
I\ Więc SKruilłHił UJ615 Wita »»>
Włoszczowskiem kryje w sobie
prochy jednego z największych
Polaków i jest skarbnicą wielu
po nim pamiątek. Wyróżnia się
wśród nich piękna świątynia, u
fundowana przez Czarnieckiego
w roku 16$9. Zbudowana z cegły
i kamienia w stylu rococo, wraz
z dzwonnicą, przetrwała do dzi
siaj i zawiera cały szereg pamią
tek po bohaterze i jego rodzinie.
Wnętrze jej zdobią wspaniałe
sztukaterye stylowe a wielki oł
tarz należy do unikatów okazało
ści i smaku. Ołtarz ten, trzymany
w stylu rococo, otacza szereg po
staci rycerskich, co sprawia cha
rakterystyczne wrażenie i odrazu
nasuwa myśl, że przez rycerza
musiał być fundowany.
Prócz tego w świątyni tej
przechowały się następujące pa
miątki: i
Portfet Stefana Czarnieckiego,
na desce, w postaci rycerza z bu*
ławą na koniu;
Krzyż, srebrny łokcia wy
sokości, z cyfrą i herbem Stefana
Czarnieckiego;
Kielich mały z ttnpiśem het*
mana, dar Stefana Czarnieckiego (
i jego brata Wojćiścha;
Część czapraka, tkanego sre
brem, zdobytego na Karolu Gu
stawie, służąca obecnie za kaptur I
u kapy; j
Dwa ornaty: biały i żielony» z j
herbami Czarnieckich;
Chrzcielnica marmurowa, arty
stycznej roboty, z hefbattii Czaf
nieckich;
Opis założenia kamienia wę
gielnego z roku 1640;
Ławki w kościele dębowe *
herbami;
Mały, obozowy óbraż N. M.
Panny na blasze srebrnej;
Trzy dzwony na)znaczniejsze
w okolicy, z których jeden ma wa
żyć przeszło 3,000 funtów.
Wresźcie kilka niapisów łaciń*
skich i polskich na tablicach mar
murowych, a pomiędzy niemi gro
bowa tablica Stefana, na której
wyliczone są godności i zwycię
stwa wielkiego rycerza.
W pobliżu kośfcioła stał nie
gdyś zamek, z którego atoli obe
cnie nie zostało nić, próc* do*
mniemanego miejsca* tiisteywane
go: przez lud
Czerne* pr^e^c&ła. w /cUęe..
ręce r w róJetr i tfdtyai (fefedŁasifcy
li ją Lesziszy^s$|*>imej Dzia
ły ńscy, Modlisiewscy, Gogolew
scy i Makólscy. Ostatnio nabyło
ją Tow. akc. Izr. K. Poznańskie
go, które w okołtey tej ma rozle-*
głe dobra i zakłady przemysłowe
w^N-iwnanowicach. .„..„„p ?f(
Stara świątynia, pod wptfywetń
ęzasu, uległa podniszczeniu* Para
fia nieduża i niezamoina, nie mo
żt fta nią ło£yć. To też pamiątko*
wy ten kościół domaga się zasił
ku z zewnątrz. Trzebaby go od
nowić, gruntownie poreperować,
niejedno w nim podeprzeć, nieje
dno odświeżyć.... Nowi nabyw
cy Czarncy, pp. Poznańscy, wy
razili gotowość złożenia kilkuset
rubli na ten cel. Dobre i to — ale
nie wystarczy, więc z dalszą po
mocą powinni pośpieszyć ziemia
nie z sąsiedztwa, wśród których
nie brak ludzi zamożnych i po
czuwających się niewątpliwie do
obowiązku konserwowania tak
pięknego i pełnego wspomnień
zabytku....
Drugą myśl chcemy poddać na
szemu Towarzystwu fotograficz
nemu. Rozpoczęła ono w r. b. wę
drówki do miejsc pamiątkowych,
z których dokonywa zdjęć. Niech
że nie przeoczy w swym progra
mie Czarncy. Pamiątki po wiel
kim rycerzu powinny znaleźć się
w zbiorach Tow. oraz być rozpo
wszechnione w ilustracyach i od
bitkach.
Wartoby pomyśleć i o mono
grafii kościoła. Słyszeliśmy, iż
zamierza ją opracować obecny |
proboszcz z Czarncy, ks. Karol
Rogulski. Praca ta powinna zna
leźć nakładcę, a wydawnictwu
nie zbraknie z pewnością nabyw
cy.
("Kuryer Warszawski").
. —— o
geguźyne.
(Litewska majówka.)
W "Kuryerze Codziennym"
znajdujemy następujący opis uro
czystości litewskiej, charaktery
styczny dla tamtejszych stosun
ków.
Od pewnego czasu stało się
zwyczajem wśród Litwinów, że
podczas lata rok rocznie urządza
ją jedną liczniejszą w . okolicach
Szawel majówkę, po litewsku.
"gegużyne", od gegużis — maj,
geguże — kukułka.
Początkowo były to zebrania
dość nieliczne, w ściślejszem od
bywające się kółku,, w miarę je
dnak, jak ruch litewski począł
się wzmagać^ to i na doroczne
tutejsze majówki zjeżdżano się
coraz liczniej. W zeszłym już ro
ku widziano gości z Libawy i O
dessy, z zagranicznych uniwersy
tetów, z Suwałk, Kaukazu, Mo
skwy, a więc z najrozmaitszych
krańców Europy przybyłych. Te
goroczna gegużyne, która się od
była w sobotę 24 czerwca w je
dnym z dworów zgromadziła o
koło 300 osób.
Pogoda ipiękna, słoneczna po
słotnym dniu sprzyjała dłuższej
zamiejskiej wycieczce. Od 5 też
godziny po południu na płaskiej,
smutnej równinie, między Szaw
lami i Jędrzejowem, przeciętej je
dynem falistem wzniesieniem,
które jest pamiątkową mogiłą,
gościńcem kurszańskim dążyły
gromadki jadących i pieszych.
Wyglądały one żywiej i barw*
niej, niż tłumy tutejszego ludu,
spieszącego na jarmarki lub do
kościoła, bo gdy wieśniaczki, li*
tewskie zarzuciły już jaskrawe
stroje narodowe i gdzieniegdzie
tylko w skrzyniach dziadkowych
przechowują jedwabne, kraciaste
— młode panienki na gegużyne
przystrajają się w zarzucone już
przez lud stroje narodowe.
Wśród szarych więc barw na
leżało szukać przedstawicieli lu- \
du i klasy rzemieślnicze] — nieli
cznych, bo przeważała znacz
nie ucząca się młodzież i ifoteli
gencyai
Znamienny też cecuą, która o
becną majówkę wyróżniała wśród
wszystkich dotychczas się Odby
wających, była ta osobliwość*. a«
ptańcci zabawy zeszły tym razem
3ia plan ośtatni. Starsze, powaź^
~rttej sze osoby zaledwo spostrze
gły, że parę razy należało uciszyć
odzywające się nie w porę or
kiestry i że potem w dusznej,ma
^powietrznej sali," niektórzy tyl
ko zechcieli pozostaę i oddać się
ZresztJ.ł jjp&dzi£l$*ze*
Waznil |aj mowały, -^ozprkwpę
kwesty ach, które elektryzuje obe
cnie całą myślącą część i naszego
społeczeństwa. Oryentowania* sie
w dzisiejszych stosunkach polity
cznych, krytyka różnych partyj,
nawoływanie do zgody i łączno
ści rozjaśnianie pewnych zawil
szych kwestyi mniej uświadomio
nym stanowiły główną treść de
batów.'"
Przemawiała przeważnie mło
dzież, zabierali głos i ludzie po
ważniejsi, a nawet księża.
Następnego dnia Towarzystwo
podzieliło się na kółka. Jednym z
liczniejszych było zgromadzenie
kobiece. Dotychczas jedną z naj
słabszych stron ruchu litewskie
go wogóle było to, że uczuwać się
dawał brak inteligentnych Litwi
nek. Młodzież obywatelska mę
ska najczęściej dopiero w uniwer
sytecie petersburskim otrzymuje
chrzest narodowościowy, dziew
częta, wychowane w domu lub w
gimnazyach pozostają najczęściej
Polkami. Gdy młodzież męska,
wyszła z pod strzechy wiejskiej,
coraz częściej obecnie już w gim
nazyach tworzy centra litew
szczyzny, gimnazya żeńskie pozo
stają zaledwo z lekka tknięte
świadomością istniejącego ruchu.
, Ujawniło się to szczególniej osta
tnimi czasy, gdy przy końcu ro
ku szkolnego władza zadała pyta
nie, w jakim języku chcą ucznio
wie i uczennice pobierać naukę
religii i jakim jest ich język ro
dzinny? Otóż wskutek tych ele
mentarnych i zdaje się tak pro
stych zapytań, powstawały nie
raz oryginalne sprzeczności, — o
kazało się np., że nieraz w jednej
i tej samej rodzinie, gdy językiem
przyrodzonym najstarszego syna
jest litewski, to młodszego grata
albo siostry bywał polski i od
wrotnie.
Naturalnie powstawała ta nie
szczerość (?) w odpowiedziach
wskutek naturalnych dziś i nieła
twych do rozstrzygnięcia powi
kłań ideowych w młodych u my*
słach i trudnego oryentowania się
w sytuacyi. Dotychczas jest mało
stosunkowo rodzin inteligent
nych, które wprowadziły już do
swej rodziny język litewski, jed
nak i na tern już polu pierwsze
kroki poczynione zostały. Na o
statniej gegużyne, kilka literatek
litewskich, kilka młodych aspi
rantek do wyższych zakładów na
ukowych, a nawet parę już star
szych kobiet przemawiało biegle
i umiejętnie tym stwarzającym
się obecnie wśród inteligencyi li
tewskiej językiem książkowym.
Należy też przyznać, że przed te
mi pierwszemi pionierkami mło
dej narodowości otwiera się ol
brzymie i rozległe pole szerokiej
działalności.
Drugi dzień majówki został za
kończony przedstawieniem ama
torskiem na korzyść miejscowej
biblioteki. Widownię przepełniła
naturalnie publiczność po brzegi,
chociaż dwie marne farsy tłuma
czone "Burza wśród pogody" i
"Jeden z nas ożenić się musi" o
degrano ze zwykłych u amatorów
dyletantyzemem.
Z. M.
o
Do Panów Kontraktorów i Bu
downiczych w Chicago.
Niniejszem zawiadamiamy, iż
kontraktorzy polscy, tak murar
scy jak i ciesielscy, którzy pra
gną się podjąć pracy przy budo
wie hali im. Adama Mickiewicza
w dzielnicy Bridgeport, mogą się
zgłosić po oferty i specyfikacye
do ob. Leona Czesławskiego, pn.
32I7 So. Morgan ulicy.
Oferty prosimy również nad
syłać na powyższy adres, a o
twarcie ofert nastąpi w sobotę,
dnia 2Ógo bm. o godzinie 8mej
wieczorem w hali im. Adama
Mickiewicza, pn. 3310—12 So.
Morgan ulicy.
Kontraktorzy pragnący wziąć
udział w'konkursie rriech się po
starają zgłosić przed oznaczonym
czasem i zfożyć. swoje oferty.
2is Zarząd Biblioteki, i
Pod rięko warnie. • ?
Dziękuję Władysławowi Krupa
za wyleczenie mnie z tak bardzo
ciężkiej choroby, że nawet żona i
moja, matka, śniedzi i wszyscy j
przyjaciele zwątpili o mojem o- i
statecznem wyzdrowieniu; jedna- '
kowoż uratował rai życie Włady- I
sław Krupa, za; co. z całą rodziną j
składam mu serdeczne podzięko- j
.wanie.
Jozef Jawir,
1 ' 92 Comell ulica.'
$
♦>8T0MACH<»
ĄDŹMYŹ czynnymi. Przyszłość należy do energicznych i
dzielnych, czyli śmiałych. Stojąca woda powoli w zgniłą
się zamienia. Kto naprzód nie postępuje, pozostaje w tyle
na tym świecie, który energicznie naprzód kroczy. Jedynie
jednak zdrowi tylko mogą być czynnymi. Dlatego też sta
rajcie się o zdrowie wasze i przedewszystkiem strzeżcie się
chorób żołądkowych, które są zgubnemi dla umysłowego i
fizycznego ustroju człowieka.
Severy Gorycz Żołądkowa
leczy wszystkie choroby żołądka. Gorycz ta zyskała ztąd swą nazwę,
że jest najlepszem lekarstwem pod każdym względem, kn podniecaniu
organów trawienia do większej czynności. Środek ten wytwarza silny
i naturalny apetyt, usuwa boleści w żołądku i jest miłym środkiem
orzeźwiającym. Cena 50c i $1.00.
Szanowny Panic: Racz Pan przyjąć moje najserdecz
niejsze dzięki, za Pańskie icyborne lekarstwa. Okaza
ły się wybornemi w skutkach swoich, szczególniej zaś
Gorycz Żołądkowa, bez której nie choiałabym być ani
chwili. Cierpiałam mocno na niestrawność. Po wyży
ci u jednej butelki, czuję się znacznie lepiej.
Franciszka Meloun, 37 Berkley St., Cleveland, 0.
B
łjMj*
Krew
ma najważniejszy obo
bowiązek do spełniania.
Z tej przyczyny muul
my ją utrzymywać
zdrową, silną i czystą.
Severy Krwi
Czyściciel
wzmacnia i krew czy*
ści. Gol Wrzody, lłnny,
Tumory i Skrofuły.
Przynosi ze sobą zdro
wy sen i zadowolenie.
Cenn 81.00
Ofiary
chorób serca liczą na
miliony, a przecież tyle
cierpień prowadzących
do tej strasznej choro
by można uniknąć, al
bo też wyleczyć tako
we, za pomocą
Severy
Silioiela Seroa
Środek ten uiuwa wa
dy sercowe I wady krwi
obiegu. Przynosi pe
wną ulgę.
Cena 81.00
Organami Czucia
w ludzkiem ciele aą ner
wy. Gdy takowe w Jaki
kolwiek sposób zoitały za
niepokojone, uczuwnuiy
duchową, albo cielesną
boleść.
Severy
Nerwoton
wzmacnia nerwy, środek
t-ti stanowi niezawodne
lekarstwo na wycterpanle
nerwowe. Po utyciu te
go lekarstwa niepokoje
nerwowe uatają, a cały or
ganizm siq odnawia.
Cena $1.00
Hleregularność
sprowadza często ohorobę
na niewiasty i dziewczęta.
Choroby kobiece sprowa
dzają wiele cierpień na
rodziny.
8every Regulator
Żeńskich Nlemooy
■'anowi bitpleozną ucie
czkę Hla niewiast i dziew
cząt. Środek ten orzeźwia
i wzmacnia organizm
zdrowia użycza. Środek!
teo znajdowad alq powi
nien w kaidej rodzinie.
Cena 61.00
Severy Lekarstwa są do nabycia we wszystkich Aptekach.
Z ratusza. |
Urząd zdrowia miasta Chicago '
znowu wydał w roku bieżącym
broszurkę, która poucza ludzi, jak
| żvę przez czas letni, by uniknąć
niebezpiecznych słabości sezonu
tego. Wszystkie te przepisy zbie
! gają się w jednym punkcie — a
mianowicie utrzymanie siły i do
bręj, zdrowej czynności organów
trawienia. Nasi ludzie wiedzą do
brze i z doświadczenia, że
Trinera Amerykański Eliksir
Gorzkiego Wina jest nie tylko le
karstwem, na którem w zupełno
{ ści polegać można we wszystkich ;
wypadkach chorób żołądkowych, i
we wszystkich słabościach obja
wiających się utratą apetytu i o
slabieniem cielesnem, we wszyst
kich słabościach krwi i skóry, w
jakichkolwiek osłabieniach ner
wowych i muszkularrtych. Dla
zdrowych osób jest nadzwyczaj
przyjemny, odżywiający .i zasila
jący kordyał, najlepszy do picia
w porze upałów letnich. Do do
stania w aptekach lub u fabry
kanta Jos, Triner, 799 So. Ash
land Ave., Chicago, 111.
o
I • J
AKUSZERKA ani M. Motzna ,
przeprowadziła się p. n. 36 Ma
rion Court. 22 s
o
Zawsze chorzy. Mamy tysiące
ludzi, którzy żyją całe lata bez je
dnego dnia należytego zdrowia.
Nie są wprawdzie powaleni na
łoże boleści, ale czują się stale
tak wycieńczonymi i osłabionymi
że są niezdolni ani do pracy ani
do zabawy. Dra Piotra Gomozo
jest właśnie tem, czego tacy lu
czie potrzebują. Czyni ono krew
świeżą i pobudza ją do cyrkula
cyi i odżywienia reguluje wątro
bę, podnieca apetyt. Sprzedają je I
specyalni agenci albo sam wła
ściciel. Adres: Dr. Peter Fahrney I
& Sons Ca, 112—118 So. Hoyne
ave., Chicago, 111.
—— o
Po najlepsze szczero - złote
llubne obrączki idźcie do jśdyttfc-,
go polskiego składu zegarraiśtrzo
•wskiego ńa Milwaukee ave.—do
M. Wojteckiego,
lx 677 Milwaukee ave.
• •!&;! ik 4&e: - - ... < r. -
Aby zrobić miejsce na piece do ogrzewania, które
nadejdą vr pierwszych dniach Wrzetinla, urządzam
Wielką Wyprzedaż Mebli
w tym miesiącu. Ceny są tak nizRie, ze potrze
ba tylko rzeczy widzieć aby je kupić.
; Świetna sposobność
i dla nowoieńoów «» ««*»«•*• otoUlktMll;
Garaiturv parlorowe. elegancko wyścielone. w ramach aa ma- AA Cl)
I hoń w> kończonych, 8 sztukowe, wart® $13.60, mm.... , WwiO U
Żelazno łóżka, bard/.o mocne, po |1.$t
Materace jakiejkolwiek wlelkoflcł, po $l.t(
Sprężyny do łóipk r. kręconego drutn, s trwałą al* aprąf jatą aa j? f|
podporą, warta $3.50, po WiiO U
Mało komody, z twardego drzewa, uiywane do myda tlą w ay- AA ł fj
pialniach, po... OOi I V
Toulety (dreraara) czysto dobowe * ładsam laatram 1 trama AA M
szufladami, warte$124X1, po - Wwi9u
Stołki do kuchni, z twardego drzewa, po .. 60c
Stołki do frontowego pokoju, trzciną wyplatane,bardzo trwałe, $1.25
^ Kolubacze od $1.00 i wytej
Setki innych rzeczy na która ta nie mam mi»Jaca do wyliczMl*
po cenach atoaankowo tanich.
TH AMERICAN FURNITURE STORĘ
1O70-1O77 Miltvauk.eo Aro
A. F. LAKÓWKA, Wtaśelci®!.
DR B. KLARKOWSKI,
H6 W. BLACKHAWK CLI€A, róg Clearer St.
Godziny oflsowe: do 10 rnno, od 2 do 4 I W Szpitalu I Klinice MlnoK róg Hal*
po południa 1 od 7 do fi wieczorem. Bted 1 Washington Blvd. w środy 1Bo
Telefon
Dr. Ł P. KOSSAKOWSKI,
Mlwzka ordynuje w Bwolm oflsle pod numerem
TOG ^TOl>let71. wdomuip. J. 8zymcztk».
GODZINY; Dołtfjnmo,
od 3|rtej <lo it*& po
pohiomu i od 7m«J
do 9ttj wteesocem.
TfŁTFtU *01110* «lt
Dr. Tekla M. Katarzyńska,
Herisia Polska dutkiu v iucisf*
■ttwRnkee r% Ashtend 1t«.
OOWTINEJfTAŁ BŁDO.
> Fol mi tlą iitnoTr r*j Potokttj Putlteanofd. W«W*
lid* ynon^koMhjwdhi mmmmmm wpi—|gp»
A r*nt#Jft itkoir*.
" OodflKT OlM«* Ofl t TMO A« I
W WBD21ELI «o aoU«^ m pM*.
N. L. PIOTROWSKI J
Ałhland Błock Tm/wSn!W
NAD DJkNKIBM - POK.Ó/ WJt.
———— Teltfoo OMttll W. i I
Jtlesżkwie, ?|tt DICiSttN UJJCA. "j
■' ■ 1 1— i
F. W. Koraleski,
ADWOKAT
Praktykuje we wszystkich sędach* |
Atrwoofl Bldg.
Clurtfl Mji4łB«nnl
Pokoje 901— DOS.
* Ttftefon ^ ftlu 8B38.
Hiessflraule:
7$ lihwrtw I*
Tel. HaUted 1816.
J. F. ŚMIETANKA,
Adwokat,
SSft*
pot«csony m aą}
ł*pM«nri rfftuw
no®ryk«6»kifial
Igo Ł Ku
»l« PJttro,
MM.
Wleerorwn: 8S06 OomBMTCail Aft
Telefon fionth Ohlc»#o 148 *TtK><S063. •
K. B. CZARNECKI,
adwokat
++ni*T Nłk»
IW BMMpk ft, OMnpi

xml | txt