OCR Interpretation


Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, September 16, 1915, Image 1

Image and text provided by University of Illinois at Urbana-Champaign Library, Urbana, IL

Persistent link: https://chroniclingamerica.loc.gov/lccn/sn83045747/1915-09-16/ed-1/seq-1/

What is OCR?


Thumbnail for

WCZORAJSZA CYK KULĄCY4
33,266
YBSTERDAY'S CIRCULATION
I .
■ΜΤ1ΚΒΟ AS SBCOND-CLAS9 MATTBR DBCBMBBK 2f-TH» IWOb AT THB POST OFFICB AT
1V„. 217 STRONIC 8 CZWARTEK DMA 16. WRZEŚNIA — (THURSDAY SEPTEMBER 16.) — 1915 ROKW.
ROK XXVI
OCENA SYTUACYI WOJENNEJ
W PARLAMENCIE ANGLII.
1 * ί . * ·
]y · *
Rosy anie odparli Au·
stryaków i Niemców.
ODEBRALI KOLEJ
PIOTROGRODZKĄ.
WALKI WE FRANCYI.
Walki na włoskim Froncie.
WALKI NA BAŁKANIE.
Wojna na Morzach i w Powietrzu.
Inne Telegramy.
AMNESTYA DLA POLI
TYCZNYCH W ROSYI.
Ocena Sytuacyi Wojen·
nej w Parlamencie
Anglii.
Lord Kitchener ma głos
Londyn, 16 września. — W Iz
bie Gmin Angielskiej wczoraj od
była się dłuższa dyskusya na te
mat obecnej sytuacyi wojennej
i dotychczasowego przebiegu
walk. Ze wszystkich przemówień
najbardziej znamiennem było
przemówienie lorda Kitchenera,
ministra wojny, który w dłuż
szych wywodach zawarł następu
ją ce momenty, oświetlające sy—
tuacyę na teatrze wojny świato
wej. Raporty feldmarszałka —
główno — dowodzącego angiel
skiego we Francyi gen. Frencha,
wystawiają wojskom i korpuso
wi oficerskiemu Angli jak naj
lepsze świadectwo — ludzie są
wyrobieni i bitni, oficerowie
wykształceni, wyekwipowanie
doskonałe. Pozycye angielskie
we Handryi — Francyi wzmo
cnione są znakomicie na całej
długości, wynoszącej okoł 50 mil
— wzmocniono je nietyłko tech
niką okopów i zastosowaniem
wszelkich pomysłów możliwych,
ale i masą wojsk, oraz ciężkie]
artyleryi: siły angielskie we
Francyi wynoszą obecnie około
<00,000 ludzi. Znaczne pochwały,
należą się Sprzymierzeńcom —
przedewszystkiem Francyi, któ
ra daje potężny odpór nieprzyja
cielowi na olbrzymio wydłużo
nej przestrzeni około 350 mil;
W łosi osiągnęli Svśród najtru
dniejszych warunków również
bardzo poważne korzyści, gdy się
zważy, iż walczą oni na terenie
od lat wyzyskanym przez Au~
stryę na cele fortyfikacyi o—
bronnych: wydostali oni ciężkie
działa na alpejskie szczyty i za
jęli pozycye takie, iż ich nic
stamtąd wyprzeć nie zdoła; naj
więcej może uznania Kitchener
wyraził Rosyi i jej kierownictwu
dotychczasowemu armii — mia
nowicie za mistrzowski odwrót
na przestrzeni 750 mil z górą
wśród walk nieustannych r bez
amunicyi, tak ważnej w dzisiej
szej .wojnie: mimo wszystkie
przeciwności wróg dostał na j
wschodnim teatrze tylko ogoło-l
cone twierdze i terytoryum wy
niszczone, — armia rosyjska w
masie swej pozostała cała, linia
rosyjska nie złamana a stąd Ro
sya na teatrze wojny nie stała
się ni trochę mniej ważnym i
groźnym czynnikiem — niż
przed ofensywą niemiecko - an
stryacką w Polsce.
W zakończeniu Kitcthener
wyraził się, iż naród angiel
ski jak dotąd odpowiedział po
trzebom wojennym państwa w
sposób wysoce zaszczytny, spo
dziewać się należy, że i nadal
tak będzie, a nadchodzący r.
1916, i jego zapotrzebowania wo
jenne wymagać będą dalszych o
fiar w ludziach i mieniu i dal
szych wspólnych wysiłków
Niedwuznacznie wskazywał
Kitchener na potrzebę powsze
chnej powinności wojskowej...
Nowe kredyty w sumie
$1.250,000,000.
Losdyn, 16 września. — Na
stępnie przemawiali inni
ministrowie angielscy — z prze
mówień tych ważnem było o
świadczenie premiera Asquitha,
który również Rosyi oddawał
znaczne uznanie, a zakończy!
słowy, iż wojna ta jest nie na
bitwy poszozególne obliczana ale
na długą wytrtwałość i przetrzy
manie we wszystkich z nią złą
czonych czynnikach, jako to w
produkcyi potrzeb wojennych,
fil ansach i t. ρ. Z innych prze
mówień wzmiankować trzeba
jeszcize mowę ministrta Balfou
ra, który przyznawał, iż z począ
tkiem wojny Anglia i jej. sto
lica zgoła nie były przygotowa
ne na obronę ze strony ataków
awiatycznych : czynniki tej obro
ny wytworzono dopiero w ciągu
wojny — nie bez znacznych o
fiar, jakkolwiek i teraz jeszcze
nie są wystarczające i zadawala
jące. Jest ph-zecie nadzieja, iż
nadal będą sposoby obrony w
Anglii stosowane coraz wydat
niejsze. Izba przyjmowała prze
mówienia oklaskami — najwię
cej uznania pozyskały mowy
Kitchenera i Asquitha: w rezul
tacie uchwalono rządowe przed
łożenia co do nowych kredytów
wojennych w sumie $1,250,000,»
000.
ι
Walki na Wschodnim
Teatrze Wojny.
Rosvanie odbili atak
Niemców i Austryaków.
Londyn - Piotrogród, 16 wrze
śnia. — Wszelkie są oznaki zna
cznego bardzo polepszenia się
szans rosyjskich przeciwko Xiem
coin i Austryakom·' są doniesie
nia z całego frontu, iż Rosyanie
wszędzie niemal przechodzą do
ofensywy i znaczne odnieśli suk
cesy we wszystkich działaniach
bieżącego miesiąca. Już wczoraj
było doniesienie, iż kolej piotro
gródzką, którą Niemcy byli
przecięli i zajęli w jednym czy
dwu punktach — Rosyanie po
krwawej bitwie odebrali, odrzu
cając Niemców Hindenburga od
tej linii ważnej bardzo. Walki
tam toczą się zacięte — Hinden
burg cofnął się na południe od
Dźwinska . Dvnaburga i uciera
się z nader potężnymi kontrata
kami Rosyan, którzy znów linię
kolejową Wilno - Dźwińsk ma
ją w swej kontroli. Xa dalszych
częściach linii bojowej znaczniej
sze działania-dokonują się dopie
ro na \YTołyniu i w Galicyi wscho
dniej : tam Rosyanie pod wodzą
gen. Iwanowa wyparli Austrya.
ków z powrotem za Horyń i po
boczną jego Stubiel rzekę, zajęli
szereg wiosek i dążą na Dubno,
zamierzając je odebrać Austry
akom. W Galicyi odrzucono Au
stryaków już daleko od Seretu,
a nawet wyparto ich ostatnio po
za Strypę, poboczną Dniestru,
kii któremu również pośpiesznie
cofają się wojska austryackie
przed potężną ofensywą Rosy an.
Linia walk powróciła w pozycye
z przed półtora miesiąca, t. j. ι
czasu po odebraniu Lwowa przez
Austryaków.
Doniesienia Niemieckie.
Berlin, 16 września. — Ra
port przyznaje zaicięte walki
nad Dźwiną i linią kolejową do
Piotrogrodu, wzmiankując posz
czególne sukcesy (niemieckie:
kontrataki niemieckie postępuje
normalnie, na południe od linii
Niemna wojska niemieckie do
tarły do rzeki Szczary, w okoli
ce Słonima — Rosyanie cofnęli
się poza tę rzekę tracąc około ty
siąca jeńców. Gen. Mackensen
podchodzi pod Pińsk. Z Galicyi
i Wołynia niema nowin....
Snrawv Rosvi.
~r— y ~ *
Piotrogród, 16 września. —
Potwierdza się poniesienia o
znacznych suki*esaeh rosyjskich
na północnym i południowym od
cinku linii bojowej — Austryacy
zwłaszcza ciężko są pobici i w
pełnym odwrocie, stracili oni o
koło 40,000 ludzi w samych poj
manych, wiele dział i wszelakiej
broni i amunicyi. W jeden dzień,
poniedziałek wzięto do niewoli
14,000 Austryaków. Gen. Iwa
now odznaczył się -znakomicie w
tych walkach. Gen. Russki· zna
komicie broni się przemocy nie
mieckiej- nad Dźwiną. Óbrec nie
Rosya już przychodzi do normal
nego stanu na^punkoie potrzeb
wojentfych armii — jasno się po
daje fàkt brakiï'ara u η icy i — jako
przyczynę całego odwrotu z Kar
pat i Polski. Brak zaś ów amuni·
cyi władze odnoszą do zniszcze
nia fabryki amunicyi w Ochcie,
która pokrywała więcej niż poło
wę zapotrzebowań armii rosyj
skiej, a zrujnowana została z po
czątkiem wojny kompletnie, cze-1
go dokonali spiskowcy niemiec-·
cy. Fabryka ta zatrudniała tysi.-j
ce ludzi ; explozya w jej składach
wstrząsnęła Piotrogrodem, by
trzęsienie ziemi... około tysią
ca ludzi zginęło w tym zbrodni
czym zamachu. Obecnie dopiero
zdołano zrównoważyć szkodę ol
brzymią wyrządzoną, która sie
fatalnie odbiła na teatrze wojny
ale będzie rychło powetowana.
Rosya znów ma teraz pełne za
pasy broni i amunicyi i wnet
przystąpi do dzieła wyparcia (
wroga ze swych posiadłości.
Amnestya dla Poli
tycznych. 1
Piotrogród, 16 września. —
Jako przejaw wstąpienia na dro
gę istotnych reform zasadni
czych, rząd rosyjski podobno o- ,
głosił amnestyę zupełną dla
wszystkich więzionych czy zesła
nych na Sybir politycznych prze
stępców — liczą ich na sto tysię
cy!.... Wielka liczba wyzwolo
nych przypada na Polaków. Akt
amnestyi nie jest jeszcze ogło
szony, ale car już go podobno
podpisał. ;
Walki na Zachodzie
Europy.
Parvż. 16 września. — Artyle
Tyj na robota na znacznej części
iinii bojowej nie ustaje. Na po·
łudnie od Arras, pod Roye,
Quennevieres, dalej nad Aisne i
Marną pod Spigneul i w innych
wielu punktach robota działowa
jfcst wiedziona z całą intensywno
ścią ; toż samo w Szampanii —
pod Le Pretre, Apremont, St.
Die grają armaty dniem i nocą;
nad Meuse rzeką działa francu
skie zdemolowały silną baterye
niemiecką.
Genewa, 16 września. — Na li
nię bojową w Alzacyi i Lotaryn
gii zdaje •się z kolei przenosić
główna waga działań wojennych
bezpośrednich — donoszą stam
tąd ,iż równie po niemieckiej, jak
po francuskiej stronie dokonują
się tam ruchy wojsk i ściągają
masy posiłków, jakby w przede
dniu liniowego ataku.
Działania Awiatyczne.
Londyn, 16 września. — W mi
nioną niedzielę aeroplan angiel
ski ponownie bombardował
przedmieścia Gandawy (w Bel
gii) a mianowicie baraki niemie
ckie — i to z wielkim sukcesem.
Nadto zniszczono fabrykę nie
miecką "bawełny strzelniczej,
gdzie coś 40 Niemców zginęło.
— Również w okolicy Ypres w
tych dniach nader ozynni byli a
wiatorzy angielscy — a w ostat
nim tygodniu stoczono 21 poje
dynków napowietrznvçh z lotni
kami niemieckiemi, - w jedena
(Dokończenie na stronicy 4-tej)
SYTUACYA MEXYKANSKA.
Amerykanie zawezwani do wy
jazdu z Mexyku»
SPRAWA ZATOPIENIA „ARABIO"
Dptymistyczny pogląd ambasadora Bcrnstorffa ;
MILIARDOWA POŻYCZKA BUSKA ZREALIZOWANIA.
Oferta farmerów.
Ibrabowanie pociągu kolejowego. — Konfiskata szarlałanskich medy
cyn, — Pan Taft kończy 58 lat życia.
τι* λ τ a łinr a λ τ
α i „ :
mnjij w ijbviinv li
MEXYKU.
Waszyngton, 16 września. —
Departament państwa rozesłał
lagląee polecenia do wszystkich
imerykańskich konsulów i wszy
stkich amerykańskich obywateli
.v północnej części Mexyku, aże
by natychmiast wyjechali do
etanów Zjednoczonych. Również
•ozesłano ostrzeżenia do wszyst
kich Amerykanów . w Stanach
Zjednoczonych, bv nie przekra
dali granicy mexykaiiskiej. Po
ectnia te odnoszą się głównie
Jo Stanów Senora, Chihuahua i
Ditrango, w których kontrolę
głównie mają stronnicy Villi.
[ako powód podano szerzenie się
>and rozbójniczych, które prawdo
>odobnic w najbliższych dniach
1\γιι lub trzech będą plądrowa
y wzdłuż granicy mexykatiskiej.
Laredo, Tex., 16 września. —
Oziś rozpoczęły się tu wzdłuż
granicy obchody sto piątej rorz
licy niezależności Mexyku.
Los Angeles, 16 września. —
3yły prezydent William H. Taft
wyraził się dzisiaj we wywia—
Izie: „Interwencya nasza w Me
cyku stała się obecnie prawdopo
lobniejszą, niż kiedykolwiek do
ychczas."
AMNESTYA CARRANZY
KOŃCZY SIĘ.
MpxvW lfi września — 7μύna.
/ 7 - ·
zając, że wozoraj zakończył się
ermin dekretu amnestyi, „El
Ifexicano powiada: „O g. 12 w
locy ostatecznie kończy się ter
nin amnestyi głoszonej przez g.
3ał)Ia (Jonzales po tryumfalnem
vejsciu wojsk konstytucyonali—
;tów do tego miasta, tak, że
wkrótce, może jutro, tryumfują
:e te wojska rozpoczną energi—
zna kampanię przeciw nieprzy
aciołom rewolucyi socyalnej.
^zostaje przeto może tylko kil
;a godzin dla błądzących do na
wrócenia z drogi. Jutro może być
a późno."
W SPRAWIE ZATOPIENIA
„ARABIC".
Waszyngton, 16 września. —
sekretarz Lansihg oznajmił, że
mbasador amerykański w Ber
inie Gerard otrzymał polecenie
irzedłożyć niemieckiemu depar
amentowi spraw zagranicznych
bneszozcnie wszystkich dowo
ów zebranych przez rząd ame—
ykański na to, iż parowiec A
abic został torpedowany bez
strzeżenia i że· wskutek tego
wu Amerykanów straciło życie.
>an Lansing wyraźnie oświad—
zył, że rząd amerykański przy
śni nie wyraził bynajmniej wła
nej opinii ani nie robił przed
tawień/i Zapatrywanie rządu a
lerykańskiego oparte na zebra
ych dowdach wyrażono nieurzę
owo hr. Bernstorffowi, amba—
adorowi niemieckiemu, który
óźniej skomunikował się z nie
lieckim departamentem spraw
agranicznych.
Ogólne panuje mniemanie, że
otrwa dni kilka, może kilkana
cie, zanim decyzya rządu nie
lieckiego zostanie ogłoszoną.
BERNSTORFF NAJLEPSZE
MA NADZIEJE.
Nowy York, 16 września. —
iiemiecki ambasador Bernstorff
st przekonany, że w przeciągu
-----
UIV U IJ llivpui V^UUIIVIliW
pomiędzy rządem niemieckim a
amerykańskim pomyślnie się
zakończy. Powróciwszy z Wa
szyngtonu, do swego hotelu w
tem mieście tak się wyraził do
reprezentantów prasy: „Zazwy
czaj wydaję tylko przygotowane
wywiady z moim podpisem.
Dziś robię wyjątek. Możecie pa
nowie oznajmić, że jestem pew
nym iż w przeciągu dni 14 wszel
kie mniemane nieporozumienia
pomiędzy Stanami Zjednoczony
mi a Niemcami zostaną załatwio
ne, i to załatwione trwale, a po
między obu temi państwami za
panują stosunki przyjaźniejsze
niż kiedykolwiek dotychczas."
MILIARDOWA POŻYCZKA.
Nowy York, 16 września. —
Zachodzi wszelkie prawdopodo
bieństwo, że miliardowa poży
czka zostanie w Stanach Zjedno
czonyah «udzieloną JFrancyi i
Anglii na podstawie zobowiązań
ofiarowanych przez angielsko -
francuską komisyę finansową, —
chociaż tak zwani progermańscy
bankierzy jeszcze starają się te
mu przeszkodzić. Po szeregu
konferencyj κ dcilku ,grupami
bankierpw W ciągu dnia wczo
rajszego, komisya angielsko ««
e i._ : __i _*
iidiii<U3X\d wiuiuitiu L^uidia οις
w hotelu Biltone na naradę. W
ciągu sesyi wszedł do izby narad
J. P. Morgan, a o ile się zdaje,
podał on komisyi rezultat wywia
dów telefonicznych i telegrafi
cznych z różnymi bankierami w
kraju. O ile można było się do
wiedzieć, sytuacya tak się przed
stawia: Oferty złożono na zna
czną już część pożyczki, a innych
ofert jeszcze się oczekuje. Pro—
germańskie domy bankowe w
Nowym Yorku zostaną zape
szone do udziału, jeżeli komisya
da się przekonać o szczerości ich
zamiarów. Miliardowa pożyczka
zostanie prawdopodobnie podzie
loną na dwie a może cztery se
ry e o równych sumach. Obliga
cye będą wydane na najmniej 5
procent, a płatne będą w dola
rach i wolne będą od brytyjskie
go podatku dochodowego. Płatne
będą w przeciągu lat 5 lub 10,
a może jedna ich serya w latach
5, a druga w 10. Zrobi się próba
sprzedaży obligacyj al pari, je
żeli stopa procentowa będzie 5
od sta, ale amerykańscy bankie
rzy wątpią, by próba się powio
dła.
Komisya otrzymała liczne listy
z pogróżkami, które oddano w
ręce policyi. Nieznajome osoby
grożą członkom komisyi zabi
ciem.
Waszyngton, 16 września. —
Do Białego Domu nadeszły pro
testa przeciw projektowanej po
życzce miliardowej. Jakiś oby
watel z Michigan telegraficznie
doniósł, że zarządzą się runy na
banki biorące udział w pożyczce
i że może nastąpić panika. Sekre
tarz Lansing jednakowoż oświad
czał informującym się, że pro
jektowana pożyczka nie naru
szy żadnych ustaw krajowych
lub międzynarodowych.
Filadelfia, 16 września. — Dr.
Hexamer, prezydent Związku
Niemiecko - Amerykańskiego,
(Dokończenie jfe atr, 4-tej). -
■ ■ 1- -··■ ... · aniAl

xml | txt