OCR Interpretation


Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, October 10, 1919, Image 3

Image and text provided by University of Illinois at Urbana-Champaign Library, Urbana, IL

Persistent link: https://chroniclingamerica.loc.gov/lccn/sn83045747/1919-10-10/ed-1/seq-3/

What is OCR?


Thumbnail for 3

Wysłannicy Sejmowi na Litwie.
^ krakowskim ,,Głosie Narodu*
* 31 sierpnia czytamy:
Celem zbadania stanu administra
cyi cywilnej ł wojskowej na Wscho
dzle, tudzież zapoznania fie z życzę
niami miejscowej hidności dnia 11»
κΐβτρ. b. r. wyrus*ła specyalna mi
eya sejmowa w podróż inepek
eyjn^ przez Wilno. Mołodecauo
Niósk, Lidę. liaranowicte i Brześ<
Litewski do Kowla. Lucka i Władzi
mierzą Wołyńskiego. Szczegóły z te
ciekawej podróży kreśli p. Niedzial
kowski. nawiasowo mówiąc, członel
P. P. S., która, jak wiadomo, jes
atanowca* przeciw ni czk a inkorpo
raoyi paLskich oraz katolicko-bia
łoruskich obszarów Litwy do PolskJ
Autor tak opisuje usposobienie lud
ności.
Pod względem politycznym ziemii
wschodnie podzieli można na kilkt
odrębnych całości o różnych tenden
cyach. Na plan pierwszy występuj*
Litwa t. zw. pol^ko-biało-ruska, , j
wifc Wileńskie i Grodzieńskie. ^
samem Wilnie ludność polska, któn
etanowi według statystyki kart, ży
w-nościowych około 60 proc., życz^
sobie ponad wsselka wątpliwość przj
łączenia do· macierzy. We czwarte!
dnia 14 sierpnia urządzono w mu
rach kościoła *w. Kazimierza pot
otwartem niebem masowy wiec ro
botnłczy przy udziale około 15.00(
ludu. Kiedy jeden z członków misy
zabrał głos i oświadczył, że ludnośi'
Wilna sama ma zadecydować o swo
jej przynależności państwowej, na
raz tysiące kapeluszy \ chustek za
t żęło powiewać w powietrzu, i je
den wielki okrzyk runął ze wszyst
kich stron: „do Polski! do Pciski!
Kob'etv jfîy płakać I mv wszyscj
poczuliśmy szczere w?rus-enie. Po
dobne scer.y Łdarzały się w czasii
podróży naszej wzdłuż linii demar
kacyjnej litcwsko-palskiej. MejK«
gola-Szyrwinty-Giedrojcie. W Szyr
"ir. ach. przyjmowała r.as delegacys
:ałPgo miasteczka: Polacy, żydzi
Litwini chlebem i S0I4. a na wiecu
* którym uczestniczyli wszyscy nie
mai m>s?kańcy. poczynając od wy
*ot»:ków, do siwowłosych starców
jednomyślne uchwalono rezoiucyę
na r «0: przyłączenia do Polski i ż$.
rtanie, ..aleby panowie posłowie za
brali k>Ięiy Litwinów. bo żyć z ni
mi nie moina".
Z pośród ugrupo .cu polilyc-nycb
prawica wypowiada si® za. przyłącze
niem do Po!?ki, soeyuilści zadowa
laja się obstawaniem przy nasadzie
samookreslenia i formula: ..Litwa
musi mieć łacznoś.- z Poiîka", wy
raźnie staje na gruncie wskrzeszenia
•«nł! ·* 5»rnip histor.cznvm Polskie
Stronnictwo Dein kratyeine z W. A
bramowiczem na czele
Jakie sa siły powczegól-nie odła
mów? Wykaią si? one niebawem
podcza. wyborów do Rady miej
skiej. Prawdopodobnie znrczną
przewagę r>o*ród wyborców polskich
□ zyskają żywioły reakcyjne i klery
kalno-umiarkowane głownie z raeyl
?wego stanowiska politycznego. Xa
irugiem miejscu, jak sądzą ludzie
miejscowi, stanie P. P. S. D, na
samym bodaj koócu utkw-i^ demo
kraci.
Przejdźmy ^ k®Iei do żydów.
Bund ogłosił bojkot wyborów sa
morządowych., co oznacza w prakty
cy. że wszystkie głosy żydowskiego
będ? oddane na listę nacyonallsty—
rsno-syonistycroą. Bund wileński,
eaangazowany nieco » kiemnku so
wieckim. nie zdołał dotychczas dojść
do równowagi, ani znaleźć jasnej li
nii postępowania. Żydowskie partye
trorżaeisy+ne sacbowuj» postawę
..neutralną" I wyczekującą.
W pią»tek odbyliśmy rozmowę z
Litwinami. Przybył na nią red. Bir
tyezko, dawniej socyalista. obecnie
mdykał bezpartyjny, człowiek wy
kształcony i sympatyczny. porte—
paso>le demokracyi litewskieJT"dalej
ks Tu m as. okrągły, tłuściutki w cy
wilnym garniturze, niezwykle ner
wowy i wymowny, a wreszcie sekre
tarz komitetu litewskiego. Wyznaje,
fcenierpororonien'e z Litwinami, sku
pionymi dokoła Taryby. nie należy
m
' do rzeczy łatwych. Ks. Tu m as o
świadczył bez ceremonii, że plebiscy
■ ty i głosowania powszechne będą w
■ Wileńskiem możliwe dopiero za kil
• kanaście lat. Na moją skromną, u
> wagę na temat zasad demokratffcz—
■ oych otreymalem wyjaśnienie. iż de
mokracya przypuszcza wysoki sto
. pień kultury. a tego na Litwie nie
' ma. Red. Birżyszko był bardziej u
■ miarkowany, ale i on uważał, że Li
I twa polsko-białoruska stenowi inte
■ gralną część składową Litwy etno
; graficznej i. jako taka nie powinna
i korzystać z prawa samookreślenia.
Poza Tarybą stoją lewicowi S. R.,
ukryci pod ziemią, socyaliści ludow
cy grupy Bułata i część soc. demo
' kracyi. która pozostała wierną mar
keyzmowi. Z mężami zaufania tych
» kierunków rozmawiałem w cztery ο
ι czy. Naogół wyniosłem wrażenie, że
. pragną oni szczerze i serdecznie po
. rozumienia z Polską, ale. . Polską
t socyalistyczną. Lewicowi S. R. są za
łą-cznością b. gubemii kowieńskiej
k z Rosyą aocyalistyceią, Wilno skłon
. ni są przyznać Polsce z warunkiem
plebiscytu.
Wieczorem przyjmowaliśmy dele
gacyę białoruską. Występowali *
. jej ramienia pp. Aleksink (socyali
st a-l ud owiec), Duszewski (R. S.) Ko
. chauowicz („radykalne partye") i
kilku duchownych. Jeżeli' mam być
szczery, to ..zróżniczkowanie" wy
daje mi się co najmniej sztucznem.
Ruch białoruski ma w tej chwili
charakter jednolitego wewnętrznie
prądu narodowego, a takie subtel
ności. jak podział na socya!istów<-lu
dowców I łoc.wBistów-rtewohicyoni
stów-ludoweów niewątpliwie chłop
grodzieńskiego zgoła nie obchodzą.
To tez działacie białoruscy stroją się
w togi przestawi ciel i partyjnych ra
czej pro fono extemo. Istotna rômivç
pogiądów ©potkaliśmy dopiero w Min.
bku, ale o tem później. Rozmowa to
czy się na tematy polityczne. P. Alek
siuk referuje stanowisko Białoru
sinów. wypowiada się dosyć mglisto
koniecznością utworzenia nieza
leżnego państw» białoruskiego w
zwiąsku względnie przymierza / Pol
ską. Plebiscyt odrzuca. Zapewnia o
radykalizmie społecznych Białorusi
nów. Muszę tu zaznaczać, że wiara
moja w ów radykalizm doznała w
kilka dni później·mocnego nadwerę
żeni». gdy pewi'en „towarzysz" biało
ruski zapewnił mnie, że Białorusi
ni wysuwają, jako kandydata na sta
nowisko mińskiego komisarza okrę
gowego, p. Romana Skirmuuta. słyn
T&IX3 reakcyo^nistę, bogatego obszar
nika
Wogóle schemat prądów politycz
nych w b. guberniach wileńskiej i
grodzieńskiej wygląda, jak następu
je: Polacy — łączność Litwy polsko
białoruakiej z Połską, demokraci za
strzegają pierwszeństwo kopcepcyi
W. Ks. Litewskiego; Litwini —.
wcieJenie Litwy polsko-białoruskiej
do Litwy etnograficznej. sprawa
przymierza tej ostatniej z Polską po
zostaje otwartą; o Wielkiem Księ
stwie w historycznych granicach nie
chcą słyszeć. Białorusini — nieza
leżna Białoruś (gub. Grodzieńska,
Wileńska, Mińska, Mohylewska, Wi
tebska, Smoleńska i dwa powiaiy
Czernihowskiej) ; $ związek z b. gu
bernią kowieńską wykluczony bez
warunkowo.
O O O
O pracach komisyi sejmowej · w
Mińsku zdaje sprawę warszawska
„Gameta Polska". Dnia 18 b. m. przyj
mowała komisya reprezentantów
wszystkich organizacyi miejscowych
w lokalu komisaryatu okręgowego.
Najpierw ks. biskup łozifiski. przed
stawił wysłannikom rządu deputacyę
komitetu wykonawczego Rad i Zwiąż
ków Polskich. Krmitet wykonawczy
reprezentuje wszystkie instytucye;
odzwierciedla wszystkie kierunki po
lityczne pieskie. Dedeg^ya przed
stawia komisyi sejmowej postulaty
rozetrzygniętia opieki nad więźnia
mi. szybkiej wymiany zakładników,
aprowi^acyi kTaju, wyniszczonego
niesłychanie i prosiła wreszcie o in
formacje, jaka Jpst sytucya w kra
ju. Prof. Kamieniecki i sekretarz
del. poseł Niedziałkowski dali re
prezentantom komitetu szczegółowe
wyjaśnienia.
Następnie wysłuchano delegacyi Ρ
O. W., połączonych delegacyi wszyst
kich społecznych, kulturalnych i hu
manitarnych instytucyi Mińska, o—
raz P. P. S. Była to ostatnia z rzę
du polska delegacya. Wiele czasu po
święcono przedstawîcieétnw-u Białej
Rusi. W imieniu dep. białoruskiej v\
języku rodzinnym przemawiał p.
Losik. Powitał c<n wojsko polskie,
które uwolniło kraj od .moskiew
skiego najazdu", podkreślił dawu;,,
łączność Białej Rusi z Polską, która
nie wygasła. W imieniu Białoruskie
go Komitetu Na-rcdowe^o prosił Pol
skę o pomoc dla zmęczonego niewo
lą Narodu białoruskiego. Wyraził
nadzieję, że Polska nie zechce wy
zyskać swojej obecnej pr-zewagi. za
znaczył. że za prawomocne organy
•eoń za PP Henrykiem Morgenthau,
generałem Jadwinem i Homerem
Johnsonem. Oczywiście polskiej pra
sie łatwiej byłoby wyrobić takie u
i poważnienie u swojego rz^du bez
cudzo z i emskie g o pośrednictwa.
Okoliczność jednak, że szan. pan
Bryani tej łatwości nie przewiduje,
pozwala przypuszczać, że w wyobra
i żeniu komisyi wyznaczonej do Pol
m
ski ..to negotiate peace" w wojnie ,
polsko-żydowskiej, rzçd polski czyni
prasie polskiej jakieś trudności w po
znaniu strasznej prawdy i że prasa
polska dlatego tylko na wiarę za- ι
pewnlefi urzędowych zgodnie twier
dzi, iż zagranica karmiona jest baj
kami na tle pogromowych okropno- .
ści. . I
Panowie Morgenthau. Jadwin l ι
Johnson niewątpliwie są pod tym
•względem w zupełnym Wędzie. Pra
sa polska zna zbyt dokładnie natu
rę i charakter polsko-żydowskich sto
sunków w Białymstoku Grodnie i
Wilnie, aby je poznawać dopiero
przy sposobności amerykańskiej ko
misryi śledczej. Stosunki te są. istot
nie niewesołe, ale interweneya ni
dzoziemska może je tylko raczej za
ostrzyć niż złagodzić. .
Przypadek zrządził, że właśnie w
dniu, w' ktÓTym p. Morgenthau wraz
ze swymi dwoma towarzyszami wyru
szył do Białegostoku i na Litwę, aby j
— powtórzmy ironiczna pomyłkę ma
szynistki amerykańskiej — ,,ular--j
wić" prezydentowi Wilsonowi zro—
Białej Rusi, uważa Rr.dę Białoruską J
i rząd Białoruskiej Republiki. Na- .
stępnie już, w języku polskim, prze
mawiali p. Rodziewicz i ks. Cikota.
Pierw-sTiy w imieniu stowarzyszeń kul
turalno-oświatowych, drugi w ima
niu białoruskiej demokracyi chrze
śc'jańskiej. Obaj oświadczyli, że wi
tają żołnierza polskiego, jako brata,
sojusznika i przyjaciela.
Wkoficu p. ł oeik prvodstawil pro
;ram Białorusi, który da się stre
ścić w nast. punktach:
Niepodległa i niepodzielna Biała
Ruś ma pozostawać w związku fede
ïyjnym, lub tworzyć U«nię z Polek;*
xa podstawie zaeady ,.wolni z wolny
ni". Do granic państwa białoruskie
go p. Losik chciałby włączyć niemal
ziemię Witebska, Czernichow
;ka i Mińską. Zachodnich granic p.
I.osik nie określał, zaanaczył tylko,
:e Mirek jest sercem BiateJ Rusi.
Wilno jej igłową, i przysałą stolicą.
Wszyscy delegaci białoruscy podkre
ślali konieczność odgraniczenia 6ię
od Wschodu. Ostatnia delegacya, ja
ką delegacya sejmowa przyjęła, by
ła żydowska. Delegacya żydowska
przemawiała w języku roeyjekim, tló
macząc się nieznajomością polskiego.
Delega«cya zapewniła o życzliwem
stueunku ludności żydowskiej do
władz polskich, skarżyła się na pew
ne ekscesy niektórych oddziałów
polskich, przy wkroczeniu do Mińska
i przedstawiła postuJaty w sprawie
szkół żydowskich, swobody zebrań
pracy i szeroko pojętej tolerancyi.
Czy Możesz Nosić
Wielkości
16,36 lub 38
QKASOWE FIASZ.
cts, KomuiY I
SUK*IŁ
JeAli moéecie. mo
żemy wvn dopaso
wuj SWtaana odraie-ż po
reg»ula.rriy<3h cejuueli
h-urtotwmych. Wej*lt
cn« po swhodaA 1 o
s2xra^djam.e 910. Na
sze style i wtartoâti
sią rozłęło-sem Mûwau
kee Ave. PTryjdtcle i
zobaczcie.
DUBE'S SAMPLE SHOP
IW H1I. W 4 l KEK AVŁ
Imjftf piftro, — ud Uo«<laii akia
den tr*wlk*w — 11 ■ » ibtfc Wlf
k«ł4t'·.
Ot
Îeqant-Gômjbrtable
Model
ustana
wijącej
piękności
$685
zobaczcie
•pis
nefliiej
Najlepsza Trzewiki dla
Kobiet Po Tych Cenach
w Ameryce.
$3.95, $4.45, $4.95, $5.85
$6.85 i $7 85
MAJĄ ten pociąg co
kształtu który robi je
drc.gleml scrcu kobie
cemu. Kosztują SI do $4 na
parze taniej jak tego same
go -gatufcku gd-zie indziej1,
dJle-tego, κe my sprzedajemy
więcej jak 4 miliony par
trzewików· w naszych 298
NEWARK składach co roku,
wrpost publiczności.
NEWARK
SHOE STORES
COMPANY,
298 Wielkich Składów
w 97 Miastach.
1221 MU
IB.H3 MDwaokr« Λ v.
1306 Milwaukee Are.
14 S. Hal*«e4 al.
IM W. Oclą «U
0017 I. BalatH iL,
Π8 S. Siat· aU
4TOI 0. Aaklud iva«
vaokN Ave., bliako Aahlnntl
\V| -eta aL.
3070 MUwankee art,
;;S8 W. >orth ar*,
łka Crawtord (40th At.)
<«47 W. Chicag· aWs
IW Cettacr r.rere a*
937 W. Nartk ara·
Zapytajcie o Vo.
* 282Γ>.
Nowe miękkiego
tottu 3iwe kid buci
ki, Modne
dttugie przy—
szwy, Skó
rżane
Louis ob
casy z a—
lumi-nio —
wąj ibJasz
£ 6.85
4010 W. North Ave. bH
1314 S. HalatrO ul..
X2M W. 12ta aU
72 W. Va· Bnrea aU
USt Comacrdal βτ·«
11331 .Mirhican a τ β.
0170 Llaeala ava^
•39 Β. «Scia ni.,
Kfetor M*Bca, Mv Mnt,
bzmJt *pe<7tii. atout ι ■ » itoi6, geey 1
Uwy w iriqpdho, aiy oiMbefc, «W·
gthroM Aepej àtwsW, ofûtae mi*
t>i«*e, oałalIMMfc p*ricr»^ cfcrofcł
n^troby 1 iAM, «torohy taefctene 1
eetfci iuaendl #BftagOwgd fcgHh» wyie
c»»vTvh «·α« efowsą 1 rntealaą
taertMtą iWurą
No. 17
π· «ο βμμφ tyelf» ^IwimiyHi 6+
ποό&π s całej Aaaaryli t rMtsjtti
ku)#* «rtxycto. Qeaa m <fc«bą pers
kf Jnt S1.00 (Jfcdm Mir), « mwt
4e ilOO.OO; <fc> aafere** JwłrMe
w dtJn4M«
Ł G. Huti < ^ 1156 Mflwacfcae «τ.
Prasj aMknpntn nwaJ»>te m ta
swą uwrk~Q ochronocią Z. Q.,, ponta
w«4 jot wWte Heflwèoieeéetw naesej
firny, ft )rt Wkmo*ma aą twwu·
uafcW* — 7*fcwtt aéç laefclirtt kok
prWi. nri%m}%r to rglea—U do
Z-G HERBS CO.
1155 Milwaukee At. ChicAf·
KARTY Z NAPISEM
Mwjt
fitrwW tłuyn m ■kufcaw·
Miiiiwii i» wyujftU
BdT
Ni« wl— Uj.
Ttkte w jęiy ku uirfeUldM
WMkoéé 11H4 ni. Wybór 5c
Alffito. DZIENNIKA CHICA6OSKIE0O
14S7 V. WYIJION UL. Ckk»|», DL
»
TeWrfoc Mooroe βΟβ L»«t HMn*r »cł mm i ρτ#ι
Dr. Dulak L*ît>s»iûr,iri
lOSG MUwaukM Avenu·, rią, Mli «!.
GODZIWY :|Od 10 do' II w południe: od S do 4 i
id 6:34 do 9 wiccx- W niedziele od 10 do tt w poł.
Człowiek który się dra
pie robi to tylko dla tego
aby ulżyć świeżbienie, lecz
z czasem staje się to niee
stetycznym obyczajem, cze
go on przeważnie wcale
nie miarkuje. Ale wie on
że go swędzi; ludzie po
stronni wiedzą to także.
Mężczyźni i kobiety
cierpią strasznie od tego
niemiłego uczucia — od
nieznośnego łupieża, a najgorsze że nie można się go pozbyć tak
prędko. Nic będzie już więcej tego drapania sie i wypidania włoeu
— z powodu łupieża. ι
RUF F,Ł Εί β
ujmie swędzenie i oczyści głowę z łupieża, po tem przy użytkowaniu
tedyś i kiedyś zapobiegnie go na zawsze.
RUFFLES jest pokarmem włosów i czaszki. Jest on najniebez
pieczniejszym dla najdelikatniejszej skór/ głowy. Nie możesz być
bez RUivFLES'u jeżeli masz łupież.
Twój aptekarz ci go sprzeda za 65c. butelkę. Jeżefl|jchcesz,
możemy wysłać bezpośrednio za 75c. z przesyłką. Nadeszhf znacz- 1'
kami lub money orderem do ;
AD. RICHTEK 6 CO., 316-330 Broadway, New York » ■■ mm 1
ΐ
Fason i Wartość
u Suffrina
OPŁACI się kupować Suffrina odzież
— opłaci się w trwałości i zadowoleniu, i w
kompletnej wartości jaką otrzymacie za każdy dolar tu
wydany. W tym sezonie opłaci się wam kupować wcześnie, tak
że, ponieważ w krótkim czasie nastąpi brak lepszych iriateryi
Obecnie Suffrin ofiaruje wam wspaniały asortyment najlepszej odzieży w całym świecie -
Hart, Schaffner & Marx
Ubrania i Palta
(i najlepsze wyroby innych słynnych krawców)
po tych zdumiewająco niskich cenach, jak zwykle
*25*30
TA wielka wystawa włącza ubrania z dobrego serżu, importowanych
Tweeds, jedwabiu, mieszanych worsteds, szkockich homespuns
i australskich worsteds, wszystkie najnowsze style dla mężczyzn i
młodzieńców, wszystkie najpopularniejsze kolory i desenie na jesień.
TJOMIĘDZY tymi eleganckimi paltami znajdziecie Worumbos, Man
■Ł tagnacs, St. George Kerseys, Hockanums, Crombies i Carr Meltons,
pięknie uszyte, modele spacerowe, palta z paskiem, Ulsters, Raglans i
strojne. Rzeczywiście, każdy gust może być zadowolony u Suffrina,
a oszczędzicie znaczną sumę po Suffrina cenie, od $20 do $60.
i
Najszybciej Wzrastający Skład Chłopięcej Odzieży w Chicago
#
JEST kilka powodów do nadzwyczajnego wzrostu tego departamentu dla chłopców, a znajdziecie je
w modnych, gustownych, doskonałych ubraniach i paltach, które Suffrin sprzedaje, te nadzwyczaj
ne wartości, i tę uwagę z jaką dopasowują ubrania i palta dla malców, aby ich zadowolić. Prócz tego,
takich nadzwyczajnych wartości jak u Suffrina, nigdzie w całem mieście Chicago nie znajdziecie.
DARMO. SUiffrin daje doskonałe pwłełko
z kompletem ołówków, zupełnie darmo, z
każ dem chłopięcem ubraniem.
Chłopięce ubrania z dobrego serin,
kaszmiru i szewiotu, piękne dese
nie, bardzo dobrze uszyte w najnow
szych stylach —» z dwiema parami
•3SV..' «9.95
Chłopięce ubrania z dwiema narami sno
cbii, uszyte z dobrych worsteds i serżu—
kształtne modele, doeJtonaie t Λ A 7C
wykończone, po
Skład
I
zamknięty
w
niedziele
TTie Home of Hart iScAe^iir &. Good Cloéhcs
* J / ·
, One Start At the Corner of
Milwaukee Ave £r Division St.
Otwarte
v
czwartek
I w
sobotą
wleczona
ι
m
.'κ... y 'u ;.-i% . 'a
μ· , . - ... ·· V n;
1? άίϋ» · . .·- .

xml | txt