OCR Interpretation


Katolik. (Winona, Minn.) 1893-1895, October 25, 1894, Image 7

Image and text provided by Minnesota Historical Society; Saint Paul, MN

Persistent link: https://chroniclingamerica.loc.gov/lccn/sn90060821/1894-10-25/ed-1/seq-7/

What is OCR?


Thumbnail for

N
i
1
WFICI: 59 E. Str.
WINONA, MINN.
H- DE^DOWSKI
Subscription,
EDITOR &
PUBLISHER
$2
per
s.m
Pismo tygedmiowe
I
annum.
•A-dtTFertlslxigr Spates.
SPACE* s Week Mo. 3 Mos. 6 Mos. 1 Ytii
Iufc $ .jo $1.95 $»•$ $7.00
a IadMs
*.50 4-S® 7.00 12.M
8 Inches x.$« ]*7S 10.jo
x8.m
CoL *.jo 5.5® xo.®o ao.oo 30.0*
CoL «.]• i*.00 xS.oo 30.00 50.00
Cołoau y.00 M.00 30.00 50.00 100.00
Business or Spodal Notices, 10 cts per line
£afolilp
dla
lud«
Pre
11 u mer
a to wynosi
rocznie
W Stanacu Zjed. i Kanadzie $2.0J
W Europie (koniecznie n_przóu) $2.50
W a u n k i
Każdy, który zjedna Katołiko
%oi trzech nowych abonentów i
prześle nam za nich całoroczny
abonament, będzie dostawał za
iwoję fatygę przez cały rok jeden
egzemplarz Katolika darmo.
Poszukujemy wszędzie skrzęt
nych, rzetelnych agentów/ zasługi
ch należycie wynagrodzimy.
Prezent za przesłanie carło
rocznego abonamentu dajemy tylko
tym, którzy naprzód za Katolika
eapłac%.
Kto odbierze z poczty trzy
gazety, uważanym jest za abonenta!
odpowiedzialnym za abonament.
Kto zmieni adres, powinien
natychmiast podać wvdawcy Kat*
Uka swój nowy adres.
Abonentom, którzy wyraźnie
nie odmówią gazety za pośrednic
twem listowego lub innego
•urzędnika pocztowego, Katolik po
aełany będzie dalej. Skoro ktp
zaprzestanie odbierać gazetę, po
winien wpierw zapłacić, ]eżeh co
ntą. winien.
Pieniądze za i dla Katolika
należy przesełać przez pocztowy lub
«xpresowy Money Order,
E. Derd»
Można
też przesełać abonament w duła
cach papierowych, przez Postal
note, albo w jednocentowych lub
dwucentowych znaczkach poczto
wych, lecz jeżeli abonament, w
taki sposób przesłany, w drodze
przepadnie (co się w tym iivju
bardzo izadko zdarza) wydawca
Katolika me bierze za to na siebie
odpowiedzialności. Takie listy
najlepiej kazać na poczcie registio.
w«ć, bo wtenc.s? urząd puc/to wy
bierze na sieV.x. odpowiedzialność,
że wraz z zawartością d°.idą na
miejsce przeznaczenia. Wszelki*
listy oraz prześelki pieniężae dc
Katoliku adresować:
shi
UJ
59 E. 2nd Sir.
WINONA, Minn.
Z NIW POLSKICH
W AMERYCE.
IM CIĘŻSZE CZASY, tern
bardziej kupcy zmuszeni są do
zachwalania i reklamowania
swych to warów. Tem też się
tłumaczy, źe i my teraz wię
cej ogłoszeń mamy, niż daw
niej. Przyjaciele naszego pisma
powinni się z tego cieszyć,
widząc, że, jeżeli abonenci
gazety, nie mając zarobku, nie
mogą za nią płacić, w inny
sposób sobie poradzić zdoła
my.
DO OWCZARNI POLSKIEJ
w tlumet podobno jakiś
pasterz w wilczy sposób się
zakrada, lubo dobrze wie, iż
owieczki mają dobrego paste
rza, któryby chętnie i nadal
nimi się opiekował.-- Niechaj
kłusownik baczy ńa^.los
Pr. IpfamUickiego w Ww*
nie, i w uczciwy sposób stara
się o inną parafią najlepiej
taką, w której nie czylają
naszego KATOLIKA.
WlEL. KS. OSOWSKI
przeniósł się z Trenton, N.
do Shamokin, Pa,
Mr. CARMBL, Pa. Za
staraniem wiel. ks. Jacbimo
wicza uchwalili tutejsi Polacy
na parafialnym mitingu w
niedzielę, 7 Pąździernika, aby
obchód Listopadowy urząd?ić
jaknajwspanialej. Towarzy
stwo poźycżkowe i kasa
osz z^daosci w Mt. Carmel już
otrzymało upoważnienie na
otwarcie Banku. Charter został
wydany i rekordowany. Kto*
kol wiek chce kupić akcye,
pieniądze wkładać lub wypo
życzać, zamiast pójść do żydów,
niech się uda do swych roda
ków. Prezydentem Banku jest
ob. Sylwester Nowakowski.
POLONIA Baltimorsku ściga
listem gończym swego dotych
czasowego podróżującego a
genta Alfonsa Małowiejskiego,
który jej się przeniewierzył.
CZYTAMY W ECHU: Pan
Krzenióski. syn (S. C. Frank)
otrzymał z Washingtonu, od
konsula, zawiadomienie, że
ojciec jego, Stanisław Krze
miński, którego aresztowano
przed niejakim czasem w
Królestwie, zmarł dnia 17 z
m. w Warszawie, w cytadeli.
Zawiadomienie to jest rem
dziwniejsze, Że p. S. Krze
miński, Jr., otrzymał od swego
wuja list, datowany 23 z. in.,
w którym mu piszą, że ojciec
jego zdrów lupełuie."
Czysta komedya z tym
wrzekomym męczennikiem po
litycznym!
POZNAŃ, Mich. Na po
bliskiej farmie J. C. Nichols
aapadł 9 letnią córkę Tomasz#
Majewskiego, która wieczorem
szła ze swym młodszym bratem
do domuzmiasta.Po dokonaniu
bydnej zbrodni Nichols uciekł
ale na drugi dzień został
pojmany i następnie iyuczo
wany.
CHICAGO. Pan Jan
Tarkowski, b. współpracownik
Dziennika, założył własną dru
karnią (Job office), pod nr.
402 W. Chicago ave. Pan
Jan Smulski iuż powrócił z
Kalifornii. Tamtejszy hgodny
klimnt bardzo pokrzepił go na
zdrowiu.
CLEVELAND. Student
filozofii z tutejszego semiaa
ryuui duchownego Jau Zybura,
syn clevelandakiego obywatela,
wysłany przez Najprz. ks.
biskupa Horstmana na wyższe
studya kapłańskie do Rzymu.
KARÓL DAMAZY NO
WAK, objeżdżając miasta
Pennsylwanii w celu rozprze
dania akcyj nowej osady
polskiej w Yirginii, nagle umarł
w mieście Reading, tknięty
paraliżem. Zwłoki zebrał ze
sobą syu nieboszczyka do Mt.
Pleasant.
Ulały tfyzjsklwacz.
Mały Izydor, żydek, spaceruje
śród pięknei pogody po rynku z
otwartym parasolem. Przechod
nie pyta]% go: Czemu chodzisz,
gdy deszcz nie pada, pod paraso
lem? Izydor odpowiada: Dla tego,
bo jak pada, mej tate go nosi.
Z IIIi.ŁIAIUS, Mich.
15 Października.
Dnia 9 10 ligo Paź
dziernika odbyła się w Hilliarde,w
parafii św. Stanilawa B. i M.liczą
cej 64 rodziny, nader wielka i
wspaniała uroczystość czterdziesto
gwdzinnego naoożeństwa, Jak tylko
ta parsfia istnieje, nie widziała
podobnej uroczystości i tylu księży
na to nabożeństwo zebranych.
Siedmiu było obcych, miano
wicie: Wielebni księża Józef Jane
czek ks. Jau Kzadkowolski ks.
Fr. Maciarz ks. Bernard Żmijew
ski, ks. Kazimierz Truszyński, ks.
Buechsenrnarm i ks. Es per.
"We Wtorek k».
Józef
Janeczek
rozpoczął 40sto godzinne nabożeń
stwo Mszą solenną o godzinie lOtei
i procesyą z Najsw. Sakramentem
około kościoła assystowali ks. Fr.
Młciarz i ks. Kazimierz Truszyński.
Śliczne kazanie wstępne wygłosi^
ks. Pernard Zmiiewski, we wie
czór zaś ks. Fr.Maciarz dobitnością
swych porównań i przykładów
zachwycił wszystkich.
W Środę Mszę solenną cele
brował mój sąsiad ks. Buechsen
mann w asystencyi ks. Rzadko
wolskiego i ks. Esper'a jako dya
Kona i subdyakona, a ks. Maciarza
jako archidyakona. Mistrzem ce.
remomi był ks. B, Żmije ski.
Kazanie zaś wygłos znany ze swej
wymowy ks. K. Truszyński. We
wieczór ks. iizadkowolski swem
kazaniem zajął wszystkich.
W Czwartek mszą solenną
celebrował ks. Jan Rzadkowolski.a
kazanie wygłosił ks. B.Żmijewski,
We wieczór zaś ze zwykłą sobie
wymową zakończył ks. K. Tru
szyński, a całą uroczystość owień:
czył procesyą ks. B. Żmijewski.
Wszystkim tym kapłanom raz
jeszcze uścisk braterski i serdeczne
z a a
W czasie całego czterdziesto
godzinnego nabożeństwa nieomal
wszyicy parafianie przystąpili do
Sakramentów pokuty i Ołtarza i z
oilnością, właściwą tylko Polakom,
na nabożeństwo uczęszczali.
Co do samej parafii nadmienia
to mi wypada, iż dobry lud, lec:
cokolwiek zbałamucony przeszed
w me ręce partyi, lubo mał£J
parafia, bez liku. Ten do tego, tti
do ow«go należał, tak, iż się zda
wało ile głów tyle kościołów
niezależnych.
Teraz jakoś to się naprawia, i
stare niedołężne rządy, gdzie każ
ly rządził i mądrzył, idą w za
pomnienie.
Ks. Sylwester Ig.Rolkiewicz
Tak było gdzieindziej
Cudze widzisz pod lasem, a
swego pod nosem nie uważasz,
tak powiada przysłowie. Wiele
mówią i piszą ludziska o wadach
cudzych, o ich przywarach, ale o
swoich milczą.
My dziś wynotujemy kartkę z
historyi, której treść jest przeciwna
co do tego przysłowia, bo kiedy u
nas często bardzo mówi się o tem.
jak złe były urządzenia w dawnych,
latach w kraju, nikt nie wspomina,
iż o wiele gorsze były prawa w
obcych stronach. Zarzuca wielu Pol
sce, że po macoszemu w dawnych
latach z włościanami postępowała.
Było źle,prawda,ale nie potępiajmy
tych, którzy przecie jeszcze o wriele
wyżej stali w poczuciu sprawiedli
wości od innych narodów.
Oto parę rysów z historyi ob
cych.
W r. 1517 Ulrich książę Wir
tembergski wydał ustawę, mocą któ
rej wolno było wydłubać oczy chło
pu, który szedł na pańską zwierzynę.
W r. 177 fi Fryderyk II. sprze
dał 12,000 ludzi Anglikom na wojnę
Amerykańską, biorąc po 100 dola
rów za głowę.
Landgraf Ilessyi sprzedał czwar
tą część ludności zdolnej do noszenia
broni. Margrabia Aleksander, syn
Karola z Bayreuth i Anspak r.1776
sprzedał 1650 poddanych Anglii. W
Holsztynie pan Ranzow upiekł na
węgiel 18 kobiet, a sędzia z Tuleby
Baltazar Yoss kazał spalić 700 ko
biet, o których głoszono, że są cza
rownicami.
W Monarchii Brandenburskiej
było prawo: ,,Ktoby uszkodził dąb,
ma być przyprowadzony do drzewa,
głowę mu należy ściąć i na uszko
dzoną część drzewa położyć.— Kto.
uszkodzi drzewo owocowe, temu bę
dą jelita z brzucha wyciągnięte i
przybite do drzewa.",^
W innych okolicach Niemiec
prawo brzmiało: ,,Za uszkodzenie
'drzewa, przy pępku brzuch prze
rznąć, kiszkę wyciągnąć, do drzewa
przybić i dopóty w koło pnia go
prowadzić, dopóki mu kiszek w brzu
chu wystarczy".
,,Kto las zapali,ma być zaszyty
w skórę krowią luo wołową i poło
żony o trzy kroki przed ogniem w
tem miejscu, gdzie się najmocniej
pali, dopóty, dopóki się sam nie
zapali".
W Małorosyi wywożono chło
pów na targi razem z bydłem dwor
skiem.
W biskupstwie Monasterskiem,
(w Niemczech) karano chłopa za
jaką przewinę tak zwanym a
s z z e hiszpańskim. Była
to szafa, wewnątrz nabita ostremi
kolcami gdy do niej zamknięto ska
zańca, kolce te wbijały się z wszech
stron w ciało nieszczęśliwego.
O! wieleż. by to jeszcze można
przytoczyć podobnych przykła
dów... lecz czy nie dość?....
Wy starczy to., aby po
wstrzymać
tych, którzy w przeszłości Polski za
wiele wyszukują winy. Było-gdzie
indziej srożej i gorzej.
Gdy chcemy na przeszłość uża
lać się porównajmy history
Ojczyzny naszej z hi&toryą innych
narodów, a wtedy poznamy czem
była Polska.
Niemiec o rozbiorze
O S K I
K a o o e k w y a w
Niemczech w r. 1851 „Dzieje
powszechne". W dziele tem
tak się wyraża o rozbiorze
Polski:
,, Teraz rozpoczyna się histo
rya męczeństwa polskiego. To
straszne zdeptanie najświęt
szych praw ludzkości, staje się
stokroć straszniejszem przez
nadużycie form legalnych i
pokojowych frazesów.
Jestto sztuczna sieć podstępu
i gwałtu, bezprzykładna w
całej historyi, od czasów
rzymskich, która okropno
ściom wandalizmu niewyrów
nywa przez cierpienia fizyczne,
jednak je przewyższa, bacząc
na początek, powody i oko
liczności towarzyszące rozbio
rowi. Upadek Polski zapowia
dał światu ucywilizowanemu
straszliwym gromem upadek
prawości: on zapowiedział
panowanie gwałtu i przemocy,
a więc upadek prawa publi
cznego. Sumienny i myślący
polityk mógł już wtenczas w
duchu niejako widzieć to
brzemię ucisku, niepokojów i
z nich pochodzących wysileń,
które będą musiały nastąpić
kolejno po sobie, aby ustalić
porządek. Europa wstrząsła
się na to, ale milczała".
,, Wykład praw mniemanych,
do zaboru krain polskich,jakie
ogłosiły dzielące się mocar
stwa niemieckie, jest otwartem
szyderstwem ze wszelkiego
prawa narodów. Katarzyna II
była rozsądniejszą w tym
względzie, bo się nie wdawała
w argumenta. Wypadki i
okoliczności posiadania, które
zdarzyły się przed sześciuset
laty, zostały od tamtych
wprost stawiane naprzeciw
niezachwianym prawom pol
skim, które przez późniejsze
traktaty, powszechną gwa
rancyę i ciągłe posiadanie,
spoczywały dotąd na prawych
i prawnych podwalinach. Żaden
tytuł jakiegoś nabycia dla
Polski, żaden tytuł utraty dla
Brandenburgii i Austryi nie
powinien być ważnym. To
wszystko, do czego one przed
pół tysiącem lat rościły sobie
prawo chwiejne, powinno teraz
im być oddane. Dla nich żadne
zadawnienie, żadne zrzeczenie
się, żadna sprzedaż, żadne na
mocy traktatów -odstąpienie
nie było obowiązującem dla
a&ty-a
Polski zadla Polskiego
Narodu, nie istniało żadne pra
wo wobec Zollernów i Habs
burgów. Gdy Polacy poznaw
szy źródło swojego nieszczęścia'
zaczęli myśleć o naprawie
Rzeczypospolitej i uchwalili w
tym celu Ustawę 3 Maja 1791
r. ściągnęli na siebie podział
drugi przez Rosyę i Prusy
uskuteczniony. Usprawiedli
wienie z ich strony tego
niegodziwego gwałtu jest
bezbożniejsze,jeżeli być może,
od samego gwałtu. ,, ,,Duch
Jakobinizmu, mówią one,
wcisnął się do Polski. Ażeby
zapobiec następstwom tl niego
wypływającym, potrzeba sobie
przywłaszczyć jej części,
Polskę samą do rzędu drugie
go państwa zniżyć i zarazem
przepisać jej taką konstytucyę,
jaka przystoi dla spjokoju
sąsiadów"". To prawo mię
szania się państw mocnych w
sprawy wewnętrzne państw
słabych jest tu zadumiałemu
światu ogłoszonem w całej
dobitnej wyrozumiałości. A
więc:
1) Wolno jest zahaczyć ja
kowąś część kraju owego
państwa, które uchwała u
siebie konstytucyę, gdy ta
niepodoba się drugiemu.
2) Wolno jest wedle powyż
szej zasady (bo to koniecznie
z niej wypływa) brać nielubio
ną za zgubną konstytucyę,
albo najwyborniejsze prawo
cudze znamieniem pogardy
oznaczyć, w miarę tego,
jak się zdawać mogło auto
kracie.
3) Wolao jest wydać tak1
wyrok, chociażby nagana
Konstytucyi nowej nie było
szczerą tylko istnym pozorem,
gwoli ukryciu chęci zaboru
cudzej ziemi.
4) Niemasz ani wolności,
ani samowładności małego
narodu. Każdy powinien
wedle zasady wielkich mo
carstw działać, albo dać się
spokojnie przez nie rozkawał
kować. ,,Zaprawdę! Kto du
cha polskiej rewolucyi z dnia
3 Maja śmie ganić, ten chce
zmiany narodów w bezwładne
trzody ten chce europejskie
ludy w azyatyckich niewol
ników przekształcić. Jakoż
niepodobna jest, aby o tem nie
wiedziały były dzielące się
Polską mocarstwa. Bały się
one podobno tego, aby gdy
Ona w siły wzrośnie, nie od
płaciła im za swoje krzywdy.5'
,,Wkrótce zniknęła Polska
z karty Europy, ale wkrótce
zaczęły i same mocarstwa,
które się nią' podzieliły, do
świadczać cierpkich owoców
swojej roboty, Europa niech
drży przed przyszłemi wypad
kami, jakie mogą ją spotkać z
zatracenia wielkiego państwa,
które sobą odgraniczało wo
jownicze mocarstwa".
PŁACIĆ ZA KATOLIKA!
Długie słowa.
Za czasów naszych pradziadów,
kiedy mało było miast w Amery
ce, więo daleko jedno od drugiego,
a rdzeń ludności Stanów Zjed
noczonych stanowili farmerzy,
bardzo zabawną była czasem nauka,
odbywająca się wieczorami w
szkole elementarnej. Każdy baka
larz z upodobaniem zbierał spisy
wyrazów dtugich i nieużywanych,
jak u. p. incomprehensibility,
unavoidableiness, syzygy, phantas
magoria, schism i t. p. A wszakże
jęsyk angielski wogóle n e edzna
cza się bardzo długieim głowami, z
wyjątkiem chyba ęłów nie będą
cych pochodzenia saxońskiego.
Jtzyk niemiecki dostarcza wielką
liczbę słów złożonych
1
angielski. Przenośnie tylko możn^
mówić o długich' wyrazach w mo
wie angielskiej. ,JNever". iv p. ist
długim wyrazemy bo
1
Pszeai ca— 54
Korn—No3. 52
Owies No. 2 31
Pszenica 56
mnogo-
głoskowych, ^wiele wiecei^
ff
li
oznacza
7
czas
bardzo długi. Najdłuższym zaś
wyrazem w mowie angielskiej,
podług starych bakalarzy, jest
,,S-mile s, bo pierwszą literę od
ostatniej rozdziela cała mila. „Bur
lington" to wyraz dłuższy, niż
,smilesł', bo sylabyzując go śród
podróży Koleją Burlingtonską,
ujedzie sie 1 tysięcy mil, poczyna-
jąc od Chicago aż do kończyn w
Peoria, St.Louis, St. Paul, Minnea~
polis, Kansas City, Omaha, St.
Joseph, Denver, Dead wood, Che
yenne i Billings. Zgłosić się do
byle agenta względem tykietów,
planów, jazdy, map
t. d., albo
pisać wprost do W. J. C. Kenyon»
Gen. Pass. Agent, St. Paul, Minn.
POCIECHA
dla cierpiących.
Sławny lekarzLa Oroski Dr.
FRANK POWEŁŁ
(White Beaver) będzie z pew
nością w Czwartek, 1
Listopada w Winonie, i przyj
mować będzie chorych od
rana do wieczora, w hotelu
na dworcu kolei North Wes
tern,.
Ceny targowe
WL\oai.
s z e n i a N 1 w i o s e n n a 5 0
zimowa 45 cen
O w i e s 2 8
K o
"2 1
45
e
z i e N 4 5
Jaja i5c
ka: Winona Patent 83.80
Straighi #3 60 Nr. 1 Bakers 83.00
a s z a z k o u $3.00 za
beczkę
O y a n $ 1 4 0 0
shorts $15.00, middlings $15.40
ground feed $20
i a n o z i k i e 8 0 0
Tymotka $10.00
Koniczyna $5.00. buszel
Tymotka 2.20 buszel
i ód
Kury wypraw, 8 c„ kurczęta lOc
Mięso żywe:
skopowina 3.0O
wieprzowina $4.25 wołowina $2.00
cielęcina
3
Masło 35
Kartofle 55c. buszel
CHICAGO
Pszenica —52
Owies. 28c.
Kom.—50
UlILHAUKEE
Polskie apteki
CHICAGO
Cor- Xoble Str.
& JKIiswaukee avo
oraz S70 Blue Island aye.
Upiększajcie Waszą,
Kompleksyą
Stanowczo wyrabia
MIĘKKĄ AKSAMITNĄ
KOMPLEKSYĄ (cerę)
Jeżeli używa się stosowcie do Pizepisu.
Nie "bierzcie innych niż
Psor.
JSQ NłW.
Żgdajcie próbek darmo. Powyij
podana podobizna Winiety na każdej
paczce.
SA SPRZEDAZ U WASZEGO APTEKARZA
o O N K E K A K E N A
KOMPLEKS YA
Usuwa PIEGI PRYSZCZE^ WYRZU
TY, PLAMY, PIEPRZE jedynie przez
rzadkie swe własności medyczne. Nie
pokrywa tylko plam, jsk po większej
czgśei kosmetyki, ale upiększa tam.gdzie
nie potrzeba
go
użyć
jako
w
lekarstwa.
Na sprzedaż we wszystkich ap
tekach Polskich i Czeskich.
Wyrabiane 11
J. XELOW8KIEOO,
709 Milwaukee Ave. róg Noble
także
570 Blue Island Ave.
rr'g xStej.
fthr
«*0$
v

«n K&eg&XK
(POLISH WEEKLY)
flMablifhed 1886, appears every Thursday
WYCEODZIco GZ WARTSK
IT WINONA. MINN.

xml | txt