OCR Interpretation


Ameryka w Toledo i kuryer Clevelandski. [volume] (Toledo, Ohio) 1892-1892, September 07, 1892, Image 4

Image and text provided by Ohio History Connection, Columbus, OH

Persistent link: https://chroniclingamerica.loc.gov/lccn/sn93054143/1892-09-07/ed-1/seq-4/

What is OCR?


Thumbnail for

I*-
Chiny i Chińczycy.
JAK GRZEGORZEWSKI.
Ciąg dalszy.
W taki lub podobny sposób, a tu i ówdzie
mniej ograniczający władzę książąt miejsco
wych, są zorganizowane te olbrzymie prowin
cye mongolskie, sięgające po za Kalhat, gra
nic Syberyi. Z liczby zamieszkujących te ste
py ludności można miarkować o sile i potę
dze tych milionowych mass żołnierzy, będą
cych do dyspozycyi cesarza chińskiego, żoł
nierzy dzielnych, zahartowanych, odważnych
i bądź co bądź oddanych na usługi swojego
pana.
IDYLLA CHIŃSKA.
Ogrodownlctwo. Rolnictwo.
Kto był w Kantonie, musiał zwiedzać w
okolicy na brzegu przystani słynne ogrody
Fati, czyli "łąkę kwiecistą," zamieszkałą przez
samych ogrodników. Wśród meandrów, utwo
rzonych przez rzekę Peszeł, wyglądają wysep
ki, podobne do koszów z kwiatami. Jak więk
sza część ogrodów chińskich, zajmują one
przestrzeń bardzo szczupłą, a są urządzone w
ten sposób, że dają perspektywę wielkich kra
jobrazów w miniaturze. Allee i ścieżki, mija
jąc się w różnych kierunkach, są nadzwyczaj
wązkie. a przecinają ogrom na massę drzew,
krzewów i kwiatów. Oczywiście drzewa są
hodowane odpowiednio do rozmiarów terre
mi, więc zredukowane do rozmiarów karto
wanych. niemal wazowanych, przeciwnie
kwiaty doprowadzone bywają do rozmiarów
rozkosznycłi. To wzgórza skaliste, dźwiga
jące na swych szczytach mikroskopijne świą
tynie i pagody, u których stóp to się zwier
ciedlą odpowiedniej wielkości jeziora, to znów
słychać tylko szmer strumyków, ale ich nie
widać, bo zapłonione mnogiemi szerokolistne
mi liliami obecność ich zdradzają rzucone z
lekka śliczne mostki marmurowe, istne cacka
wyrobu, a podobne do nich bambsowe lekko
kołyszą się pomiędzy wierzchołkami drzew w
powietrzu, ułatwiając kommunikacyę w całym
ogrodzie.
Owoż te ogrody są pepinierą drzew, krze
wów i^kwiatów dla dalekiej w szerz i w dłuż
okolicy.
A takie pepiniery massami są rozrzucone
po całym niezmierzonym obszarze Państwa
Niebieskiego, znajdując wszędzie naśladow
nictwo, staranie i z zamiłowaniem przeprowa
dzone, tak, że całe poincie kraju wyglądają
nieraz jak jeden ogród.
Usiłowania ich są skierowane ku wyprowa
dzeniu nowych a pięknych odmian kwiatu.
Z ich kwiatomanią nie da się porównać na
wet holienderska. Bogactwo barw, piękność
i rzadkość gatunków, rozmaitość w klombo
waniu. umiejętna perspektywa, idealne spo
żytkowanie terrenu,—to są właściwości ogro
du chińskiego, które od razu rzucają się w
oczy. A co za zamiłowanie! Dla Chińczyka
każda roślina jest przedmiotem odrębnego,
osobliwego kultu, pewnej miłości mistycznej,
która daje natchnienie całemu bogatemu
działowi literatury w poezyi, opowieści, baś
niach. Nawet w history i, w nawykuieniach
życia codziennego, w trądycyach rodzinnych
widać przekłady tej namiętnej, pełnej czaru
naiwnego miłości Poważni dostojnicy pań
stwa zapraszają jedni drugich do domu dla po
dziwiania ich piwonii lub chryzantemów.
Ekstaza ich dochodzi do tego stopnia, że się
upajają widokiem rośliny, usiłując natężona
uwagą pochwycić dotykalnie postęp jej roz
woju. Antropomorfizują oni ją uczuciem i
myśli Europejczyka.
W domu chińskim widzieć się dają wszę
dzie, wśród otoczenia i kształtów najrozmait
szych, kwiaty np. ułożone w formę serca, a z
wonią piżma, moschusu lub wanilii. Nic
wdzięczniejszego nad widok tych pięknych
stołów lakowych, inkrustowanych kością sło
niową, a zastawionych olbrzymiemiemi żar
dinierkami, koszami i wazami kwiatów. Świa
tło, padające z góry przez suffit, umożliwia
rozwój i hodowlę kwiatów tak, jak pod niebem
otwartem. Pokój chiński wygląda jak pełna
smaku i elegancyi o ran żery a.
Chińczycy eą najzręczniejszymi ogrodnika
mi w świecie. Nigdzie z taką na pozór łatwoś
cią nie wyprowadzają tyle rozmaitych odmian
jarzyn, jak w Chinach. Posiadają nadto oni
zdolność urządzania zbiorów cztery i pięi ra­
wy
zy od roku na tak szczupłych parcellach zie
mi, że u nas wystarczyłyby zaledwie na utrzy
manie jednej rodziny.
Jak rzadko i jak niedawno są u nas w uży
ciu cieplarnie! Ogrodnik chiński przed tysią
cami lat posiadał już kunszt przyśpieszania
rozwoju rośliny ciepłem sztucznem i zastoso-
wał go zarówno Jo Jkwiatow i jarzyn. Pa
trząc na jego w tym kierunku usiłowania, zda
wałoby się, że zakłada on punkt honoru ludz
kiego na tem, aby najbardziej upartą naturę
przeforsować, ujarzmić ją i poddać w zupeł
ności swoim kaprysom. Te rozmiary karłowa
te drzew, te barokowe kształty i figury, któ
re on nadaje, wreszcie zmuszenie rośliny
do kilkorazowej w roku wydajności, aż nadto
świadczy o zupełnem zwycięztwie Chińczy
ka nad maturą. Wyższość jego nad
nami w ogrodnictwie da się po części
wytłomaczyć jego zdolnościami, zamiłowa
niem, gęstem zaludnieniem i starą cywiliza
cyą ludu, który miał czas przekonać się, że
ogrodnictwo jest przeciwwagą, a raczej uzu
pełnieni rolnictwa, koniecznością szukania w
jarzynach i owocach tych dodatkowych sub
stancyj pożywnych, a zwłaszcza azotu, któ
rych brak ziarnu zbożowemu w ogóle, a w
szczególności ryżowi, cemu głównemu arty
kułowi spożywczemu Chin.
Z pomiędzy najbardziej rozpowszechnio
nych jarzyn i legumin, zasługują u nich na u
wagę: kapusta, fasola, szpinak, rzodkiew, so
czewica, bob, ogórki, cebula, czosnek, igna
my, kawony, szczypiorek, wreszcie pieczarki.
Wprowadzone przed ośmdziesięciu laty z Ro
ssyi kartofle nie dochodzą wielkich rozmia
rów i są żółtawe. Kawony wydają ziarna pod
łużne mające smak świeżych migdałów, są
zajadane przez Chińczyka na zielono. Strzał
ki i nymfea hodują się w sadzawkach. Młoda
nać strzałki da się jeść jak szparagi, korzon
ki zaś nymfei, mlecznej białości, konserwują
się w occie.
W Południowych i środkowych prowincy
ach Chin morele, brzoskwinie, mor wy,orzechy
włoskie,
jujuby wybornie się hodują pod ot
wartem łagodnem niebem tamtejazem na wsi,
u wieśniaków spotyka się wszędzie anyż
gwiaździsty, truskawki, melony ananasowe i
mnóstwo roślin, które w Europie są możliwe
tylko w cieplarniach. Prawda i to, że potrze
ba tak umieć ocenić wartość intensywnej
kultury, jak oni to umieją. Nie trwonią roz
rzutnie bogactw swego kraju, jak my to czy
nimy, wrzucając do rzeki kanałów produkta
naszych odpadków. Zbierają je starannie i
zwracają natychmiast aiejni to, co ona wyda
ła, uważając za akt sprawiedliwości, której
pogwałcenie niezwłocznie dałoby się u
czuć.
Tradycya uświęciła rolnictwo, jako najza
szczytniejszą pracę ludzką, a cesarz chiński
dotychczas raz w rok osobiście szedł za płu
giem i zasiewał kawałek gruntu, z którego
plony szły na ofiarę do świątyni.
Prawodawstwo zobowiązuje posiadacza zie
mi do utrzymywania jej w należytym stanie
kultury. Jeśli w ciągu trzech lat ziemia leży
ugorem, musi być skonfiskowana i oddana
innemu rolnikowi. Zwierzchnik gminy odpo
wiedzialnym bywa za dobry lub zły stan roli,
w tym ostatnim razie podług kodeksu kar
nego musi on otrzymać karę od 20-100 bam
busów: wszelkie zaniedbanie roli jest uważa
ne za krzywdę wyrządzoną społeczeństwu.
Prawo zajęcia gruntu nieuprawnego należy
do wszystkich. Pierwszy lepszy może się
zgłosić do władz miejscowych o oddanie mu
go w posiadanie, przyczem ma prawo być
zwolnionym od podatków na czas określo
ny.
Dzięki tej tradycyi, zamiłowaniu do roli i
opiece rządu, Chińczycy cudów dokazują z
gruntem niewdzięcznym. Zaludnione i kwit
nące sadami całe prowincye, podniesione do
najwyższego stopnia kultury, pierwotnie by
ły wydmami piaszczysten i. Tak samo i dziś
w naszych oczach góry jałowe i skały nagie
po latach kilku i kilkunastu zmieniają się pod
pracowitą dłonią Chińczyka w ogrody pełne
kwiecia i owoców. Cóż tedy dziwiiego, że gdy
taki człowiek kultury przejdzie granice wiel
kiego muru chińskiego na północy i ocknie
się w niezmierzonych stepach VToagolii i Ma»d
żuryi, gdzie innego gospodarstwa nie ma, tyl
ko pierwotne pastwiskowe ludów koczowni
czych, rychło zamienia te stepy, czy one są tra
wą porosłe,czy piaskiem zasypane, w uprawne
pola, gaje, ogrody i plantacye,
(Ciąg dalszy nastąpi.)
A E Y K A O E O O I O N I A 7 W Z E N I A 1 8 0 2 a
v*- o «-•.
ftTHWK&ENlĘf
LEKARSTWO NATURALNE NA
Konwulsje, Wielką Chorobę, Hyste
rye, Taniec św. Wita, Choroby
Nerwów, Hypochondria, Me
lancholia, Nałóg Pijaństwa,
Bezsenność, Odurzenie,
Słabość Mózgu i Kości
Pacierzowej.
Lekarstwo to działa wprost na środ
ki nerwów, złagadza wszelkie iritacye, i
powiększa płyn nerwowy i jego siłę. Jegt
zupełnie nieszkodliwe i nie wywiera ża
dnych niemiłych skutków.
DARMO.
Na żądanie czytelnik&w posyła
my piękną książką o chorobach
nerwów
darmo.
Biednym nawet
to lekarstwo posyłamy bezpłatnie
Lekarstwo to wynalazł Fastor Koenig, zamie
szkały w Fort Wayne, Ind., w roku 1876, i od tego
czasu" pod jego dyrekcyą przygotowuje je
KOENIG NIED. CO., Chicago, III.
Cena: butelka $1.00:6 za $5.00 butelki wlqkszd
po $1.75 6 za $9.00. Do nabycia w aptekach.
W Toledo sprzedaj*:
ECEPTY DOKTORSKIE-
O
STARANNIE WYKONYWAM
używając najlepszych chemikalij.
Polecam medycyny patentowe wszelkiego
rodzaju, pigułki, zioła, krople, sarsapa
rillą i inne
ARTYKUŁY TOALETOWE.
Perfumy i piękne rzeczy na podarunki.
....Cygara, tytoń, tabaką, papierosy....
E. C. Schwan,
ADWOKAT SĄDOWY.
20 Blackstone Building, SENECA ST.
|3|P°M5wimy po polsku i po nie
miecku.
e o
-c z
MASZ. $ KATARV
.Jeżeli go masz, to pa
miętaj, iż
BIAŁEGO INDJANIM
Fabrykant
na Mtar
wyleczą cię całkowic e
albowieia tysiące ludzi
już sę wyleczyło, choć
inne medycyny im nie
inutjły pomódz
Kkn tecziiość gwarantuję
J. H. ANDREWS, y.. D., TOLEDO, O.
Można dostać w każdej aptece.
Cena 75 centów za lmteikę.
65F""Pytaicle sią o •'White ladiaii CatarrłrCure-"
Norddeutscher Lloyd,
Regularna linia okrętów pocztowych
Z Baltimore do Bremen
Dnie odjazdu są jak następuje:
Karlsruhe, Września 7 Iiohenstaufen Pazdz. 19
Stuttgart 14 Struttgart 26
Weimar, 21 Weimar, Listopada 2
Oera, 29 Salier, 9
Munchen, Paźdz. 5 Munc' en 16
Dresden, 12
I. Kajuta $80 do 890.
Stosownie do miejsca
Międzypokład (Zwischendeck) $22.50.
Bilety tam i napowrót po zniżonej cenie.
Odjazd z Bremen co czwartek.
Wymienione parowce są przeważ
nie nowe, odznaczające się wybor
nera wykończeniem i we wszystkich
przedziałach elegancko urządzone.
Długość ich 415-435 stóp. Szero
kość 48 stóp.
Kajuty, salony, pokoje dla palaczy
i t. d. na pokładzie i pokładzie do
przechadzki.
Oświetlenie elektryczne.
Na wygody pasażerów mię
dzypokładu jak i wentylacyę służba
okrętowa zwraca szczególną uwagę i
ma o wszystkiem staranie. Innych in
formacyi udzielą agenci.
A Schumacher,
5 South Gay st. Baltimore, Md.
lub ich zastępcy w kraju.
43-51 Commercial st.
CLEVELAND, OHIO.
immi
liii fWfn. Mnrtif—
—ł^łiwwrwłwj^wwT'iwvn'*
o o o o o o o o o o o o o o o o o
o Mamy na składzie meble o
o najrozmaitszego rodzaju i o
o i o e n i e o n a a s z e a
o
o o z e o z e z y e k
k a s o y s o i k i o o k o
o
o
o
NAJTANSZY SKSAD MEBLI.
o
O Szczególnie polecamy łóż-o
o
o
w i o k u n i s o łk i
k z e sł a k a n a y k o z e K i
o
e w z k i a z i e i i
o
o a z o w i e e i n n y o
o o z e n y w o s o a s-
o
o
o
w i e z e i o w k e
o
GOLDBERG & JACOBSON,
STOSOWNIE DO WZROSTU.
Każda maszyna jest
Kto nam przyśle
o o o"o o O O O O O O 0*0 0 0 0 0
o
o
u a a a k u i e s a
e e i z a e o z e u e i e
o
o
o
o
o
o e e s z a y u łk i o k u
o
o
w y i e n i o n e y n i e o
o
o o o o o o o o o o o o o o o o o
o
cokolwiek ze sprzątów do- o
o mowych, to pamiętajcie, o
e u n a s a i e e s z y w y
o
n iż e i
w
k y k o l-
o
o
o
w i e k i n n y s k e i e y
o k o e a k y k o e i e
o
ADAMS &KUHRT 623 MONROE R. F.KTB UL.
MEBLE TANIO
)SA
O
9
0
Zapraszamy Wszystkich Polaków, aby raczyli odwiedzić nasz sklep, i zo
baczyli nowy zapas mebli, jakie co dopiero sprowadziliśmy. Mamy djwa
ny, firanki, parawany, piece w ogóle wszystko co do mieszkania potrzeb
ne. Odebraliśmy .wielki zapas wózków dla dzieci. Słowem: Jesteśmy w
stanie umeblować wam mieszkanie skromnie a gustownie, lub jak najwyk
wintniej a to wszystko dostać możecie za bagatele, bowiem za mała go
to
wkq. Przyjdźcie z rana. Skiad nasz otwarty co dzień wieczorem.
I i UBRANIA DLA UCZNIÓW SZKOLNYCH, W NAJROZMA
1TSZYCH GATUNKACH. TAKOŻ SPODNIE DLA UCZ
EO CZ7. NIOW SZKOLNYCH PO
25 C. I 45 C.
Bracia Weber,
"Bee Hive" Sklep.
500 JEDWABNYCH PARASOLI 500
8 E N E Z K I
'....ZŁOTE RĄCZKI,
...RĄCZKI NATURALNE.
Tabliczki szkolne 10c, 12c, 15c.
100 bel słynnej "Electric" waty, białej jak śnieg. 12 uneyowe rolki
po 10c, 16 unc. po 12 l-2c.
PP. STANISŁAW JOKIEL I JAN IDZIKOWSKI Polscy ekspedytorzy
$ 23.
(ZAMIAST $ 60.)
Czy zastanowiłeś się,
ile to kosztuje, aby
sprzedać maszynę?
POMYŚL TYLKO!
1. Agent musi do domu chodzić przez tydzień, lub dłużej, za
czem maszynę sprzeda—kto kupi maszynę, musi tego agenta o
płacić, co wynosi od $10 do $20.
2. Nauczycielka też darmo nie uczy nikogo szyć—ten jej pła
ci, kto maszynę kupuje.
3. Kolektor co miesiąc nie przychodzi po pieniądze darmo—ten
mu zapłaci, kto maszynę kupi.
S60 Maszyna i "Ameryka" na 1 rok za J23.
My możemy maszynę sprzedać tak tanio, ponieważ nie utrzy
mujemy agentów, nauczycielek, kolektorów nie płacimy rentu i
nie utrzymujemy koni ani nie ponosimy nieprzewidzianych strat.
NO W A
409411 MONROE ST.
RAMY DO PARAWANÓW.
Po 75c, 85c, 90, $1.00, $1.25, $1.50. $1.75, $2.00, $2.25,
$2.50 i $3.00 sztuka,
BLUZY I KAMIZELKI DLA CHŁOPCÓW PO 20c, 25c, 30c I 35c.
5000 par krótkich do kolan spodni dla chłopców, ciężka materya, po
48c. Różny rozmiar od 4 do 14 lat.
i prosto
każdemu wysłana. (Stosownie do odległości, fracht kolejowy ko
sztuje od 35 do 80 centów.)
Każda maszyna gwarantowana na PIĘĆ LAT. Gdyby była
niedobra, to zamienimy lub pieniądze zwrócimy. Do każdej ma
szyny są dodaje wszelkie przyrządy (Attachments.)
$ 23,
-a~. -A-.
A.
o
o o e y u e o w a W a
o
o
lub jak Wam fundusze po- o
o
o
zwalają. Za mebie, któ- o
o re u nas kupicie, zapłaci- o
o i e a e k o n i e n iż w i n
o
o n y s k a a w i eś i e
o
o Towar dobry, ceny nizkle O
o z e k o n a i e s i o e
o
o o o o o o o o o o o o o o o o o
o
I NA WYPŁATĘ.
9 9
Z FABRYKI
to poślemy mu natychmiast maszyny,
a oprócz tego będziemy posyłać "Amerykę" cały rok darmo.
Pieniądze można przysłać w liście regestrowanym, przez Money
Order, Express, lub Bank.
14:0 St. Clair at., TOLEDO, O.

Hohler & Co., 602 So. St. Clair at.
Herman Prinz, 557 Nebraska avenue.
I OETSTTl' nizkie.
E BURLEIGH, Dorr & Junction are
New Orleans Excursion. Account of the
Sulivan-Corbett Prize Fight in Sept'r.
The C. H. & D. will sell excursion
tickets to New Orlean and return
Sept. 3rd to 6th inclusive at one
fare for the round-trip from Toledo,
Hamilton and intermediale stations
Tickets will be good returning until
Sept. 15th.
Chautauqua Excursion Free, To
ronto excursion $1.00 extra. These
side trips are arranged for the Nickel
Plate Tenth Annual and I. O. O. F.
Niagara Falls Excursion of August
10th. Enquire of Nickel Platel A
gents.
The Columbia Brewing Co.
NO. 434 ULICA SUMMIT TOLEDO.
Fisher Eaton & Co. "Bee Hive.

xml | txt